ආලේඛ්‍ය | 05

මගේ පොත හොරට ගහලා
මටම අඩු ගාණට දෙන්න හැදුවා
-අරුන්දතී රෝයි

අරුන්දතී රෝයි සුප්‍රකට වූයේ පළමු නවකතාව, The God of Small Thingsලිවීමෙන් පසුවය. හොඳම ප්‍රබන්ධයට පිරිනැමෙන බුකර් සම්මානය ඇය දිනා ගත්තේය. ඉන් වසර 20ට පසුව පළ වූ දෙවැන්න, The Ministry of Utmost Happiness නිකුත් වී කෙටි කලකින්ම භාෂා 46 ට පරිවර්තනය විය.

18557306_1421246351273767_3593011248997368486_n

මම හැදුණේ, වැඩුණේ කේරලයේ කුඩා ගම්මානෙක. ඒ ජීවිතය මට දැනුණේ නපුරු හීනයක් වගෙයි. ගමෙන් පැනලා යන එකට වඩා දෙයක් මට තිබුණෙ නෑ. ගමෙන් පැනලා ගියා නම් ගමේ මිනිහෙක්ව කවදාවත් කසාද බඳින්න ඕන වෙන්නෑ. කොහොමත් ගමේ කාටවත් මාව කසාද බැඳගන්න ඕන වුණෙත් නෑ. ඒ කාලෙ කෙල්ලෙකුට පිහිටන්න පුළුවන් නරකම දේවල් ඔක්කොම මට පිහිටලා තිබ්බා. කෙට්‍ටුයි, කළුයි, බුද්ධිමත්. ඉතිං කාටවත් මාව ඕන වුණේ නෑ. මගේ අම්මා හරි වෙනස්, නීති තදයි. අම්මා බැඳගත්තේ බෙංගාලි හින්දු පිරිමියෙක්ව. ඊටත් නරක දේ ටික කාලෙකින් අම්මා, තාත්තව දික්කසාද කරපු එක. ගමේ හැමෝම කිව්වෙ ඒක මහ දරුණු තීරණයක් කියලා. කේරලයේ ජීවත් වුණ හැමෝටම පෙළපත් නමක් තිබ්බා. හැබැයි තාත්තෙක් නැත්නම් දරුවෙකුට පෙළපතක් නෑ. ලිපිනයක් නෑ.
මම හැදුණේ-වැඩුණේ ‘අයෙමෙනෙම්’ කියන පුංචි ගමේ. The God Of Small Things ලියන්න පදනම් වුණෙත් මේ නගරෙ. සාමාන්‍ය මධ්‍යම පංතියෙ ගෑනු ළමයෙකුගේ ජීවිතේ කිසිම දෙයක් මට නොලැබුණ එකට එක අතකින් මම ස්තූති කරන්න ඕනා. මට තාත්තෙක් හිටියෙ නෑ. අපිව රැක බලා ගන්න හිලව්වට අම්මටයි-මටයි තඩිබාන්න, ගෙදර පිරිමියෙක් නොහිටපු එකට මම කැමතියි. මට කුලයක් තිබ්බෙත් නෑ, පංතියක් තිබ්බෙත් නෑ. ආගමක් තිබ්බෙත් නෑ, ගරු කරන්න-මාව අන්ධ කරන්න සම්ප්‍රදායවල් තිබ්බෙත් නෑ. එහෙම තිබ්බා නම් ඒවාවලින් ගැලවෙන එක ලේසි නෑ.

God-of-small-things

‘මොනවා කළත් කමක් නෑ, හැබැයි කවදාවත් කසාදයක් නම් බඳින්න එපා’කියන අම්මා කෙනෙක් ඉන්දියාවෙන්ම හිටියෙ මට විතරක් වෙන්න ඇති කියලා වෙලාවකට මම හිතනවා.
මගේ අම්මා ෆෙලිනිගෙ චිත්‍රපටි පසුතලේකින් පිටමං කරපු කෙනෙක් වගෙයි. එයා හිටියේ සම්පූර්ණ උමතුවකින්. ඒත් පිරිමියෙක් නැතිව ගෑනියෙක් සතුටින් ජීවත් වෙනවා දකින්න ලැබුණ එක හරි ලස්සන අත්දැකීමක්. අපිට නිතරම වෛරී ලියුම් ආවා. එතකොටත් මගේ අම්මා ගමේ ඉස්කෝලයක් අති සාර්ථකව කරගෙන ගියා. ළමයි ඉපදෙන්න කලින් ඉදලම අම්මලා-තාත්තලා ඉස්කෝලෙ ඉඩක් වෙන්කරව ගත්තා. කොහොමත් අපෙ අම්මා එක්ක වගේම මගේ එක්කත් මොනවා කරන්නද කියලා ගමේ මිනිස්සු දැනගෙන හිටියෙ නෑ. ගමේ මිනිස්සුන්ට අපි දෙන්නම, සාමාන්‍ය චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර නොසලකන දෙන්නෙක්. ඒත් අවම වශයෙන් අපි දෙන්නට සතුටින් ඉන්න පුළුවන් වුණා. ඒකමයි ගමේ මිනිස්සුන්ගෙ ඔළු අවුල් කළෙත්.
අම්මයි-තාත්තයි දික්කසාද වෙනකොට මට වයස අවුරුදු තුනක් විතර ඇති. අම්මයි-මමයි-සහෝදරයයි තමිල්නාඩුවට ගියා. එහේදි අපිව ප්‍රතික්ශේප වුණා. ඊට පස්සේ කේරලේ ‘අයෙමෙනෙම්’ කියන ආච්චිගෙ ගමට ගියා. මට අවුරුදු පහේදී ආච්චිගෙ ගෙදර ඉදන් එක බස් එකක දුර කොට්ටායම් ටවුමෙ රොටරි ක්ලබ් එකට අයිති ගොඩනැගිල්ලක ඉස්කෝලයක් පටන් ගත්තා. ඉස්කෝලෙ ඉවර වුණාම අම්මයි-මමයි ඩෙස්-පු‍ටු ටික එකට ගොඩගහලා ගෙදර එනවා. ආයෙ උදේට ඒවා බිමට බානවා. ශේක්ස්පියර්ගෙ, කිප්ලින්ග්ගෙ සාහිත්‍ය, කතකලී නැ‍ටුම්, ද සවුන්ඩ් ඔෆ් මියුසික්, මලයාලම්-දෙමළ චිත්‍රපටි එක්කයි මම ලොකු වුණේ. අම්මගෙ ඉස්කෝලෙ දියුණු වෙද්දි මට හොඳට ඉංග්‍රීසි උගන්නන්න එයාට ඕන වුණා. ඒත් මම හොරෙන් මලයාලම් කතා කළා. අවුරුදු 10 දි අම්මා මාව තමිල්නාඩුවේ නේවාසිකාගාරෙකට යැව්වා. මම එහේදි මලයාලම්, ඉංග්‍රීසිවලට අමතරව හින්දිත් ඉගෙන ගත්තා. අපිට හින්දි ඉගැන්නුවේ මලයාලම් ගුරුවරයෙක්. අපිට ඉගෙනගන්න සිද්ධ වුණෙත් මලයාලම් ඌරුවේ හින්දියක්. අපිට එයා උගන්නන මෙලෝ දෙයක් තේරුණේ නෑ. අවුරුදු 16 දී මම ඒ ඉස්කෝලෙන් අයින් වෙලා කෝච්චියක නැඟලා තනියෙම දිල්ලියට ගියා. කෝච්චි ගමනට දවස් තුනක් සහ රෑ තුනක් ගත වුණා. මම ගියේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිණියක් වෙන්න ඉගෙනගන්න හිතාගෙන. මම දැනගෙන හිටියේ මලයාලම් ගුරුවරයා උගන්නපු මලයාලම් ඌරුවේ හින්දි වාක්‍යයක් විතරයි. ඒකත් මහා විකාර වාක්‍යයක්. සරල තේරුම වුණේ ‘මම උදේ නැගිටිනකොට බැල්ල මැරිලා හිටියා’ කියන එකයි. මුල් කාලෙ මගෙත් එක්ක හින්දියෙන් කතා කරපු ඕන කෙනෙකුට මම ඔය වාක්‍යයෙන් සැලකුවා. පස්සෙ හොඳට හින්දි ඉගෙන ගත්තා.

arundhati-roy

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය ඉගෙන ගත්ත පංතියේ බෙංගාලය, ඇසෑමය, මනිපුරි, නේපාලය, සිකිම්, ගෝවා, ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් ආපු ළමයි හිටියා. මගේ පළවෙනි කාමර සහායිකාව ඇවිත් හිටියේ කාශ්මීරෙන්. දෙවැනි එක්කෙනා නේපාලෙන්. මගේ ළඟම යාළුවා ඔරිස්සාවෙන් ආපු කෙනෙක්. එයා හින්දි-ඉංග්‍රීසි මොකුත් කතා කරන්න දැනගෙන හිටියෙ නෑ. පළවෙනි අවුරුද්ද පුරා අපි කතා කළේ කා‍ටුන්, චිත්‍ර, සිතියම්වලින්. ඊට පස්සේ ඉංග්‍රීසි-හින්දි මිශ්‍ර කරපු භාෂාවකින් කතා කරන්න පුරුදු වුණා. මම හදපු පළවෙනි චිත්‍රපටියේ පාවිච්චි කළෙත් ඒ කලවම් භාෂාව. චිත්‍රපටි තිරනාටක ලියන එකෙන් මම හරියට දෙබස් ලියන්න ඉගෙන ගත්තා. ඒ වෙනකොට මගේ පුංචි කාලෙ ගැන, අයෙමෙනෙම් ගම ගැන, ගඟට නැමුණු ගහ ගැන ලියන්න ලොකු වුවමණාවකින් හිටියේ. චිත්‍රපටි රාමුවකට අහු නොවෙන පොතක් ලියන්නයි මට ඕන වෙලා තිබ්බේ. අන්තිමට The God Of Small Things විදිහට මුද්‍රණය වුණේ මෙන්න මේ පොත. මම පොත ලිව්වෙ ඉංග්‍රීසියෙන්. හිතුවෙ ඉංග්‍රීසියෙන් වගේම මලයාලම්වලින්. කතාව කියන්නේ අවුරුදු හතක් වයස නිවුන්නු දෙන්නෙක්. මුළු කතාවම ගෙතුණේ කුඩා ළමයි වගේම වැඩිහිටි මිනිස්සු වටේට.
කිසිම වෙලාවක අපිට භාෂාව තෑගි කරන්න බෑ. භාෂාව අපිම උපද්දවා ගන්න ඕනා. The God Of Small Things ලියලා ඉවර කළාට පස්සේ මට දැනුණා ලේ ගමනාගමනය හරිම නිදහසේ වෙනවා කියලා. ඒක විශ්වාස කරන්න බැරි විදිහෙ නිදහස්වීමක්. කතාව කියන්න ඕන විදිහෙ භාෂාවක් පාවිච්චියට ලැබුණ එකෙන් මම ලොකු සතුටකින් හිටියේ. ඒත් ඒ සතුට තිබ්බෙ අවුරුද්දක් වගේ විතරයි. 1998 දී හින්දු දේශාභිමානීන් ආණ්ඩු බලයට ආවා. ආපු ගමන් ඒ අය කරපු පළවෙනි දේ න්‍යෂ්ටික අවි පරීක්ෂණ කරපු එක. ඔක්කොම කනපිට හැරවුණා. ප්‍රසිද්ධියේ නොකියන්න ඕන දේවල් කියවෙන්න පටන් ගත්තා. ‘පරිකල්පනයේ අවසානය’ මාතෘකාවෙන් මම පළවෙනි දේශපාලනික ලිපිය ලිව්වා. එතකොට මගේ භාෂාවත් ඉබේම වෙනස් වෙලා. හෙමින්, සැලකිල්ලෙන් නවකතා ලියන භාෂාවෙන් නෙවෙයි ඒ ලිපිය ලියන්න සිද්ධ වුණේ. ඉතාම හදිස්සියේ. ඊට පස්සේ ගොඩක් දේවල් වෙනස් වුණා. විශේෂයෙන්ම මගේ ලිවීම. ඊටත් පස්සේ නවකතාවලට අමතරව සෑහෙන්න පත්තරවලට ලිපි ලිව්වා.

utmost-happiness5

මගේ ලිවීම ගැන කිව්වොත් පොත් දෙකටම එක විදිහට බලපාපු ක්‍රියාවලියක් තියෙනවා. කතාවෙ ආකෘතිය ගැන හිතන්න ගන්න කලින් දුමාරයක් ඇති කරවනවා වගේ දෙයක් මගේ මනසෙන් සිද්ධ වෙනවා. ඊට පස්සෙයි ලියන්න පාවිච්චි කරන අමුද්‍රව්‍ය ‍තෝර ගන්නේ. මොන ආකෘතිය ඇතුළෙද වැඩ කරන්නෙ කියන තීරණේට එන්නෙ ඊට පස්සේ. මගේ ලිවීමේ මුල් අවධිය ගෙවෙන්නෙ එහෙමයි. සමහර වෙලාවට දේවල් පේන්න පටන් ගන්නවා. උදාහරණයක් විදිහට The God Of Small Things පටන් ගත්තේ නිවුන්නු දෙන්නව චිත්‍රයක් වගේ පෙනුණ එකෙන්. The Ministry of Utmost Happiness ගැන මුලින්ම හිතේ ඇඳුණ චිත්‍රයෙ තිබ්බෙ ජන්තර් මන්තර්වල උද්ඝෝෂණයක් අතරේ පදික වේදිකාවෙ බිළි‍ඳෙක්ව තියලා යාමක්. ඊට පස්සේ එක දර්ශනයක් පිටිපස්සේ ඉතිරි ඔක්කොම ගලාගෙන ආවා. සරලවම කිව්වොත් The God Of Small Things කියන්නේ ගොඩනැගිල්ලක්. The Ministry of Utmost Happiness කියන්නේ නගරයක්. හැබැයි භාෂාව, හරිම පෞද්ගලික දෙයක් වෙන්න ඕන වුණාට අතිශය පොදු වෙලා.
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය ඉගෙන ගෙන ඒක ජීවිකාව විදිහට කරගෙන ගියානම් මට කරන්න වෙන්නෙ පෝසත් මිනිස්සුන්ට ලස්සන ගෙවල්වල සැලසුම් අඳින්න. මට එහෙම කෙනෙක් වෙන්න ඕන වුණේ නෑ.
නිකමට හිතන්න, පරිකල්පනය නතර වෙන්නෙ කොහෙන්ද? අත්දැකීම් පටන් ගන්නෙ කොහෙන්ද? එතකොට මතකයන්වලට මොකද වෙන්නෙ? මට හිතෙන්නෙ මේ ඔක්කොම එකම සුප් එකක් කියලයි. The God Of Small Things පොතේ තැනක එස්තාපන් කියනවා ‘ඔයා හීනෙන් මාළුවෙක්ව කෑවා කියන්නෙ ඇත්තටම මාළුවෙක්ව කෑවා කියන එකද?, ඔයා සතුටින් ඉන්නවා හීනෙන් දැක්කා කියා ඔයා සතුටින් කියන එකද?’ The Ministry of Utmost Happiness කියන්නෙ හංගපු අර්ථ තියෙන දේශපාලන මැසිවිල්ලක් නෙවෙයි; නවකතාවක්. නවකතාවලදී යම් සැකැස්මක් යටතේ හැමදෙයක්ම ශරීරාංගයක් වගේ ඔබේ ඇතුළේ වැඩෙනවා. අන්තිමට හමෙන් ගලන දහදියක් වගේ එළියට ගලාගෙන යනවා. ප්‍රබන්ධයක් එක්ක වැඩ කරන්න ගත්තම මම ඒකත් එක්ක හරි පහසු සම්බන්ධයක් හදා ගන්නවා. ඊට පස්සෙ කිසි හදිස්සියක් නෑ. මම ලියන ප්‍රබන්ධෙ මගෙත් එක්ක ජීවත් වෙනවද, නැද්ද කියලා දැනගන්නත් පොඩි වුවමණාවක් තියෙනවා. හදිසියෙවත් කතාව ලියාගෙන යද්දි මට එපා වුණොත්, පාඨකයන්ටත් එපා වෙනවා සහතිකයි. මම ලියන පොතත් එක්කත් මිනිස්සු කණ්ඩායමක් එක්ක තියෙන සම්බන්ධය වගේ එකක් තියෙන්න ඕනා. අපි ඔක්කොම එකට ජීවත් වෙන්නත් ඕනා.
සාමාන්‍යයෙන් ලිවීමේදී මට විශේෂ පුරුදු නැහැ. දිග වෙලාවක් එක දිගට ලියන්නත් බැහැ. මම ලියන්නෙ දවසකට පැය කීපයක් විතරයි. The Ministry of Utmost Happiness ලියද්දි පියවර දෙකකට බෙදාගත්තා. පළවෙනියට කතාවේ මූලික සැකැස්ම තීරණය කළා. ඊට පස්සේ මූර්තියක් නෙළනවා වගේ ඒක වර්ධනය කළා. මූලිකවම කතාවට තිබ්බෙ දුමාරයක් විතරයි. ලිවීම, නැවත් ලිවීම අතරේ අලුත් වාක්‍ය තුනක් ලියලා මම නිදාවැටෙනවා. ඒත් සම්පූර්ණ කතාව මටම පැහැදිලි වුණාට පස්සේ දිග වෙලාවක් ලියන්න පුරුදු වුණා. The God Of Small Things ලියද්දිත් මේකම වුණා. එක වාක්‍යයකින් මාව නින්දට ඇදලා දැම්මා.
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිණියක් වීමම තමයි මගේ ලිවීමේ රහස වුණේ. මම ලියන විදිහ හැදුණේ මගේ වෘත්තියෙන්. එහෙම හිතන්න ගත්තම කතාවක් කියන්නෙ නගරෙක සිතියමක් වගෙයි; ගොඩනැගිල්ලක සිතියමක් වගෙයි. ඇතුළු වෙන විදිහ, පිටවෙන විදිහ වගේම ඒ ගැන කියන විදිහ ලේසි නෑ. හැබැයි මගේ ලිවීම ඇතුළේ කිසිම ඇල්ගොරිදම් එකක් නෑ. මට තියෙන්නෙ ඉබේම හටගත්ත රිද්මයක්.
‘ඔයා ලියන්න ගත්තට පස්සේ…’ වගේ දේවල් මගෙන් ඇහුවම මට ඒ ප්‍රශ්නෙ තේරුම් ගන්න බැරිව යනවා. මම නොලියා ඉන්නෙ කොයි වෙලාවටද කියලා මගේ හිතෙන්ම අහලා පුදුම වෙනවා. මම හැම වෙලාවකම මනස ඇතුළෙන් ලියමින් ඉන්නේ. හැබැයි The Ministry of Utmost Happiness ලියලා ඉවර කළාට පස්සේ මගේ බරෙන් බාගයක් අඩු වුණා වගෙයි මට දැනුණේ. මොකද පහුගිය අවුරුදු 10 ඇතුළේ මේ කතාව තිබ්බේ මගේ ඔළුව ඇතුළෙ. ඒත් දැන් ඒක මගෙත් එක්ක ඉන්නවා. හැබැයි, ඔළුව උඩ බරක් වෙලා නෙවෙයි.
මේ පොත ලියද්දි මගේ ඔළුවෙ සරල දෙයක් වැඩ කළේ නෑ. මම හිටියේ ඉතාම බැරෑරුම් තැනක. හිජ්රාවන්ව සමාජයෙන් කොන්කරලා තියෙන්නේ. ඔවුන් වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වෙන ප්‍රචණ්ඩත්වය හරිම කෲරයි. සමහර අවස්ථාවල ඔවුන්ව සමාජය පිළිඅරගෙන තියෙනවා. ඒත් සමස්තය ඇතුළේ තියෙන ප්‍රශ්නෙ ඊට වඩා විසාලයි. මෑතක් වෙනකන් ඉන්දියාවෙ සමකාමී බව දඩුවමට යටත් වෙන දෙයක්. නමුත් දැන් ඒ අය තෙවැනි ලිංගිකයන් විදිහට පිළිගන්නවා. The Ministry of Utmost Happinessපොතේ ප්‍රධාන චරිතය, ‘අන්ජුම්’ හිජ්රාවක්. කුඩා කාලෙම ගෙදරින් පිට කරපු ‘අන්ජුම්’ හැදෙන්නෙ-වැඩෙන්නේ හිජ්රාවන් එක්ක පැ‍රැණි දිල්ලියෙ. අන්ජුම් ගුජරාටයේදී සමූලඝාතනයකට මැදි වෙනවා. මේ ව්‍යසනයෙනුත් ගැලවිලා එන අන්ජුම් සොහොනක නවාතැන් ගන්නවා. අන්තිමට අමුත්තන්ට නවාතැන් දෙන තැනක් විදිහට මේ සොහොන පෙරලෙනවා. සක්‍රාන්ති ලිංගිකයන්, කුලහීනයන්, මුස්ලිම් ආගම වැලඳගත්ත අය වගේම අතෑරලා දාපු බිළිඳු ළමයි පවා මේ සොහොන් නවාතැනේ ඉන්නවා.

 alekya tag

බය තියාගෙන ලියන්න බෑ. ප්‍රබන්ධ සහ ප්‍රබන්ධ නොවන දේ ලියද්දි ඒ ශානර දෙකේ තානය ගැන හොඳ අවබෝධයක් තියෙන්න ඕනා. ප්‍රබන්ධය නර්තනයක්. ප්‍රබන්ධ නොවෙන දේ ඇවිදීමක්. හොඳම පොත ලියන්න උත්සාහ කිරීමත් මුළාවක්. සම්මාන, ප්‍රශංසා අයිති පාඨකයන්ට මිස ලේඛකයට නෙවෙයි. වැදගත්ම දේ ලියන දේට ජීවය ලැබෙන එක දකින්න ලැබෙන එකයි. ආත්මාර්ථකාමී ලේඛකයන් ඔබට ඉතිරි කරන්නෙ දීප්තියක් විතරයි. නිර්ලෝභී ලේඛකයෝ ඔවුන්ව ප්‍රබෝධයට පත් කරපු ලෝකයම ඔබට ඉතිරි කරනවා. හොඳ කතාවක් ඇතුළේ රහස් නෑ. මම The God Of Small Things ලිව්වෙ හත් දෙනෙක් විතර කියවාවි කියලා හිතලා. ඊළඟ පොත ලියද්දිත් ලොකු බලාපොරොත්තු තිබ්බෙ නෑ. The Ministry of Utmost Happiness නිකුත් කරලා කෙටි කාලෙකින්ම භාෂා 46 ට පරිවර්තනය වුණා. ඒ මදිවට පොත හොරටත් ප්‍රින්ට් කරලා ට්‍රැ‍ෆික් ලයිට්වලට වාහන නතර කරන් ඉන්නකොට පොතේ ගාණෙන් බාගෙකට මටම විකුණන්න උත්සාහ කරලත් තියෙනවා. මේ හැම දෙයක්ම සතුටින් බාරගන්න විදිහ දැන් මම දන්නවා.
කාංචනා අමිලානි | @moogater
පුවත්පත් සබැඳිය : දිනමිණ ලිවිසැරිය
ආශ්‍රිත කියැවීම් :
https://bit.ly/2UGs7p2
https://bit.ly/2TNdd44
https://bit.ly/2FfkD5V
https://bit.ly/2r8o1tU
https://bit.ly/2ThbzlU
https://bit.ly/2mHJoyM
https://bit.ly/2JVjYI2
https://bit.ly/2Jk0WPL
https://bit.ly/2HsTH6q

 

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

ආලේඛ්‍ය | 04

හෙමිංවේ ලිව්වෙ බොක්සිංවලින්
මගේ ලිවීම භාවනාවෙන්
-ගාබ්‍රියෙල් ගාර්ෂියා මාකේස්

ගාබ්‍රියෙල් ගාර්ෂියා මාකේස් ප්‍රකට කොලොම්බියානු ජාතික ලේඛකයෙකි; මාධ්‍යවේදියෙකි; කෙටිකතාකරුවෙකි. නවකතා 06ක්, කෙටි නවකතා 05ක්, කෙටිකතා 05ක් ඔහු විසින් ලියා ඇත. ඒ සියල්ලට වඩා One Hundred Years of Solitude ලියා ලෝකය උඩු-යටිකුරු කළ හෙතෙම 2014 අප්‍රේල් 17 වැනිදා මිය ගියේය.

1_QzfGBtMq20XxNv76xNfmKA
 
මගේ ලිවීම පටන් ගත්තේ කා‍ටුන්වලින්. අකුරු ලියන්න, කියවන්න පුළුවන් වෙන්නත් කලින් ඉස්කෝලෙදි වගේම ගෙදරදිත් මම කොමික් ඇන්දා. ස්කෝලෙ ඉහළ පංතිවල ඉන්නකොට මම ලේඛකයෙක් විදිහට ප්‍රසිද්ධ වෙලයි හිටියේ. ලොකුම විහිළුව වුණේ ඒ වෙනකොටත් මම කිසිම දෙයක් ලියලා නොතිබුණ එකයි. අත් පත්‍රිකා, ලියුම් වගේම පෙත්සම් ලියන්න වුණොත් ඒවා ඔක්කොම ලියන්න ඕනෙ මමයි. මොකද මමනෙ ස්කෝලෙ ලේඛකයා. විශ්වවිද්‍යලෙට ගියාට පස්සේ මට අලුත් යාළුවො මාර්ගයෙන් නූතන ලේඛකයෝ ගොඩක් අඳුනගන්න ලැබුණා. ඒ එක්කෙනෙක් ෆ්‍රාන්ස් කෆ්කාගේ කෙටිකතා පොතක් කියවන්න දුන්නා. මම නවාතැනට ගිහිල්ලා ‘ද මෙටාමොෆසිස්’ කියවන්න පටන් ගත්තා. පොතේ පළවෙනි වාක්‍ය කියවලා මාව ඇ‍ඳෙන් බිමට වැ‍ටුණෙ නැතුව විතරයි. මට මහා පුදුමයක් දැනුණා. කථකයා සිහිනෙන් අවදි වුණාම තමන්ගෙ ඇඳේම දැවැන්ත කෘමියෙක් බවට පත් වෙලා ඉන්නවා. කාටවත් මේ වගේ දේවල් ලියන්න අවසර තියෙනවා කියලා මීට කලින් මම දැනන් උන්නෙ නෑ. දැනන් උන්නා නම් මීට කලින් මම ලිවීම පටන් ගන්නවා. ඒ වෙලාවෙම මම කෙටිකතා ලියන්න පටන් ගත්තා. ඒවා පත්තරේත් පළ වුණා.
ඊට පස්සෙ කාලෙක මුහුදුබත් වෙච්ච සේලරුවෙක් ගැන ලිපියක් ලිව්වා. ඒක ටිකක් ජනප්‍රිය වුණා. මම ඒක ලිව්වෙ සේලරුවාගේ හඬින්. ඔහු කතාව කියාගෙන ගියා. මම අහගෙන ඉදලා ඔහුගේ කටහඬින් ඒ කතාව ආයෙමත් ලිව්වා. ලිපි මාලාවක් විදිහට සති දෙකක් තිස්සේ ඔහුගෙ කතාව පත්තරේ පළ වුණා. ඒත් ඒක ලිව්වෙ මම කියලා කවුරුවත් දැනගෙන හිටියෙ නෑ. මොකද ඒකට යොදලා තිබ්බේ සේලරුවගේ නමයි. අවුරුදු 20කට පස්සේ මේ ලිපි මාලාව ආයෙත් මුද්‍රණය වුණා. එතකොට මිනිස්සු දැනගත්තා ඒක ලිව්වෙ මම කියලා. හැබැයි ‘One Hundred Years Of Solitude’ ලියලා ඉවර වෙනකන්ම කිසිම කතුවරයෙක් ඒ ලිපි මාලාව හොඳ එකක් කියලා පිළිගන්න මැළි වුණා.

1_X7oay2YCMlFmVstWwGIAoQ

මාධ්‍යවේදියෙක් විදිහට ගෙවපු ජීවිතයට මම ඉතාම කැමතියි. ඒකෙන් මට ලිවීම සම්බන්ධයෙන් ලොකු උදව් ලැබුණා. නමුත් පත්තරේ කතෘට, ආයතනයට ඕන විදිහට ලියන එකෙන් මගේ නිදහස ඇහිරුණා. නවකතාකරුවෙක් වුණ එකෙන් ආර්ථිකව අති සාර්ථක වෙන්න පුළුවන් වුණ අතරෙම මට කැමති දේවල් ලියන්නත් පුළුවන් වුණා. පුවත්පත් ලිපියකට වඩා නවකතාවකින් ලොකු දෙයක් කරන්න පුළුවන් කියලත් මම හිතන්නෑ. මේ දෙකේ මහ ලොකු වෙනසක් මට පේන්නෙත් නෑ. ලියන්න ගන්න මූලය, අමුද්‍රව්‍ය, භාෂාව ඔක්කොම එකයි. හැබැයි පුවත්පත් ලිපියකදී එක වැ‍රැදි තොරතුරකින් සියල්ලම බිමට කඩාගෙන වැටෙන්න පුළුවන්; වගේම ප්‍රබන්ධයකදී එක නිවැ‍රැදි තොරතුරකින් සියල්ලටම සුජාතභාවයක් ලැබෙනවා. මේ සියල්ල ලේඛකයගේ කැපවීම මතයි ‍රැදිලා තියෙන්නේ. මිනිස්සුන්ව විශ්වාස කරන්න පොළඹවන්න පුළුවන් තාක්කල් නවකතාකරුවෙකුට තමන් කැමති ඕනම දෙයක් ලියන්න පුළුවන්. මාධ්‍යවේදියෙක් විදිහට වැඩ කිරීමෙන් මට ප්‍රබන්ධයට ඕන කරන යථාර්ථය ඇතුළේ වැඩ කරන්න ලැබුණා. නවකතාකරුවෙක් විදිහට වැඩ කරන එකෙන් පුවත්පත් ජීවිතේට සාහිත්‍යමය වටිනාකමක් ලැබුණා.

1_YqgQYjJOBmtHG9zVnI3bKg

ඉස්සරට වඩා දැන් ලියනෙක අමාරුයි. මම පත්තරේ වැඩ කරන කාලේ ලියන හැම වචනයක් ගැනම සවිඥානක වුණේ නෑ. ඒ කාලෙ, අවමයෙන් සතියට ලිපි තුනක්වත් අනිවාර්යෙන්ම ලිව්වා. ඊට අමතරව කර්තෘ සටහන් දෙක-තුනක් දෛනිකව ලිව්වා; චිත්‍රපටි විචාර ලිව්වා. හැමෝම ගෙදර ගියාට පස්සේ රෑට මම කන්තෝරුවෙ ඉදන්ම නවකතා ලියනවා. ලිනෝටයිප් මැෂින්වල සද්දෙට මම කැමතියි. හරියට නිකං වැහි බිංදු වැටෙනවා වගෙයි. මැෂින් එකේ සද්දෙ නතර වුණ ගමන්ම මහ නිශ්ශබ්දකමක් ඉතිරි වෙනවා. ඊට පස්සෙ මට ලියන්න බැරුව යනවා. එත් දැන් ඒ තත්ත්වය වෙනස්. හොඳම වැඩ කරන දවසක, උදේ 9.00 ඉදන් හවස දෙක-තුන වෙනකන් ලිව්වත් වැඩිම වුණොත් කුඩා ඡේදයක් හරි වාක්‍ය හතර-පහක් විතරයි. ඒ ටිකත් ඊළඟ දවසෙ උදේ ඉරලා දානවා.
1950–51 දී මගේ ලේඛන ජීවිතේ බොහොම වැදගත් දෙයක් වුණා. මම ඉපදුණ ඇරකටාකා නගරෙට ඈත් එක්ක යන්න එන්න කියලා අම්මා කතා කළා. අපි ගියේ මගේ ළමාවිය ගෙවුණ ගෙදර විකුණන්න. එතකොට මට වයස 22යි. ගෙදරට ඇතුළු වෙච්ච ගමන් මට ලොකු කම්පනයක් දැනුණා. මොකද මම අන්තිමටම ඒ ගෙදර ජීවත් වුණේ අවුරුදු 08 දී. කිසිම දෙයක් වෙනස් වෙලා තිබ්බෙ නෑ. ඒත් මම ඔහේ නිකම් ගම දිහා බලන් ඉන්නවා නෙවෙයි, හරියට ගම ගැන ලියලා තියෙන යමක් කියවනවා වගෙයි කියලා මට දැනුණා. මම දැක්ක හැම දෙයක්ම කලින් ලියලයි තිබුණේ. ඉතිං මට තිබ්බෙ ඔහේ වාඩිවෙලා ඒ ලියලා තියපුවා කියවන්නයි. දකින දේ ගැන ලියන්න ඕනා කියන හැඟීම පැන නැග්ගේ එතැනින්. ඒ ගමනෙන් පස්සෙ ගෙදර ඇවිත්, මගේ පළවෙනි නවකතාව ‘ලීෆ් ස්ටෝම්’ ලිව්වා. මගේ ළමා කාලයේ වුණ හැම දෙයකම සාහිත්‍යමය වටිනාකමක් තියෙනවයි කියලා ඒ ගමනෙන් පස්සේ මට දැනුණා. හැබැයි ඒක අගය කරන්න පටන් අරගෙන තිබ්බෙ දැන්. ලේඛකයෙක් වෙන්න ඕනා කියලා, මාව නවත්තන්න කාටවත් බැහැ කියලා මට දැනුණේ ‘ලීෆ් ස්ටෝම්’ ලියපු වෙලාවෙයි. ඒ වෙනකොට මට ඉතිරි වෙලා තිබ්බෙ ලෝකෙ හොඳම ලේඛකයා වෙන එක විතරයි. ඒ 1953 දී. හැබැයි පළවෙනි කතෘභාගය හම්බ වුණේ පොත් පහක් ලියලා ඉවර කළාටත් පස්සේ.

1_3PmrSf0ZEpmjx6oZlwpTZg

‘ලීෆ් ස්ටෝම්’ ලිව්වෙ මට ඉස්සර පොත් දෙමින් ලියන්න උදව් කළ යාළුවෙක් වෙනුවෙන්. සෑම ලේඛකයෙක්ම කවුරුහරි වෙනුවෙන් ලියන්නෙ කියලයි මම පොදුවේ හිතන්නේ. ‘ලීෆ් ස්ටෝම්’ ලියද්දි මගේ යාළුවා ඒකට කැමති වෙයි කියලා මම දැනගෙන හිටියා. ලියද්දි මම කවුරුම හරි ගැන හිතනවා. ඒ අය කැමති වෙන්න පුළුවන් ඡේද ගැන පවා හිතනවා. අන්තිමට ඔක්කොම පොත් මගේ යාළුවො වෙනුවෙන් ලියපුවා. හැබැයි ‘One Hundred Years Of Solitude’ ලිව්වට පස්සේ ඔක්කොම උඩු-යටිකුරු වුණා. මිලියන ගාණක කියවන්නො අතරින් ඒ පොත ලිව්වෙ කාටද කියලා මට හිතාගන්න බැරි වුණා. ඒ හැඟීමෙන් මාව අවුල් වුණා. මගේම මතයක් නිශේධනය වුණා. ඒක හරියට මිලියන ගාණකගේ ඇස් ඔබේ දිහාට යොමුවෙලා තියෙනවා, ඒත් ඒ අය හිතන්නෙ මොනවද කියලා අනුමාන කරගන්නවත් බැහැ වගෙයි.
‘ලීෆ් ස්ටෝම්’ ලිව්වට පස්සේ මගේ ළමා කාලය ගැනයි, ගම ගැනයි ලියන්න ඕනා කියන අදහස ඔළුවෙ කැරකුණා. ඒත් එක්කම දේශපාලන කාරණා ගැන නොලියා අතීත මතක අස්සේ හැංගිලා ඉන්න හදනවා කියන වරදකාරී හැඟීමත් මගේ හිත යටක තිබ්බා. දේශපාලනයි, සාහිත්‍යයි ගැන ඉතාම සමීප කතිකාවක මම යෙදිලා හිටියේ මේ කාලෙ තමයි. මේ කාරණා දෙක අතරේ තියෙන හිඩැස වහලා දාන්න මම ගොඩක් උත්සාහ කළා. ඊට පස්සේ No One Writes to the Colonel, In evil Hour, Big Mama’s Funeral ලිව්වා. මේ හැම කෘතියක්ම ලිව්වෙ එකම කාලෙ නිසා සමානකම් ගොඩක් තිබ්බා. මේ හැම කතාවකම තිබ්බෙ එකම ගම, මායා ගතියක් නැතිව. දේශපාලනයෙන් තොරව ලිව්වා කියලා හිතන් හිටියට අන්තිමට මම ලියලා තියෙන දේවල් බහුතරය දේශපාලනිකයි කියලා අන්තිමට තේරුණා. In Evil Hour ලියලා අවුරුදු පහක් යනකන් මම කිසි දෙයක් ලිව්වෙ නෑ. ඊළඟට ලියන්න ඕනා මොකක්ද කියනෙක මම දැනගෙන හිටියට ඒකට අදාළ හඬ හොයාගන්න බැරිව අතරමං වෙලයි හිටියේ. ඒත් හදිසියේම දවසක මට නවකතාවට ගැලපෙන ‘හඬ’ මගේ ආච්චිගෙ කටහඬ ඇතුළෙන් ඇහුණා. ඈ කතා කිව්වේ ඒ හඬෙන්. ආච්චි අපිට කතා කිව්වා. ඒවා හරිම විචිත්‍රයි; ඒ තරමටම අද්භූතයි. හැබැයි ඈ ඒ කතා කිව්වේ හරිම සාමාන්‍ය විදිහට. කතා කියන කිසිම වෙලාවක ආච්චි එයාගෙ මූණෙ හැඟීම් මාරු කළේ නෑ. ඈ කතා කිව්වේ අමුතු ගඩොල් මූණකින්. මීට කලින් ‘One Hundred Years Of Solitude’ ලියන්න උත්සාහ කළාට ඒක හරි ගියේ නෑ. එතකොට ලියන්න ගිය කතාව ගැන මම විශ්වාස කළේ නෑ. ඒකයි පරහට හිටියේ. මම ලියන්න යන කතාව මුලින්ම මම විශ්වාස කරලා ඒක ඇතුළේ ජීවත්වීම අනිවාර්යයි කියනෙක තේරුණේ; ගොඩක් පස්සේ. එහෙම තේරුණාට පස්සේ මාස 18ක් තිස්සේ එක දිගට ලියන්න ගත්තා.
ලියනකොට පාවිච්චි කරන උපායමාර්ග ගොඩක් තියෙනවා. අලියෙක් අහසෙ පියාඹනවා කියලා ලිව්වා කියලා නිකමට හිතන්න. හැබැයි ඒක විශ්වාස කරවන තැනකට ගේන්න නම් ලියන්න ඕනා, අලි 425 ක් අහසේ පියාඹනවා කියලයි. ‘One Hundred Years Of Solitude’කියන්නෙ මේ වාගේ සිද්ධිවලින් පිරුණු නවකතාවක්. ඒක තමයි මගේ ආච්ච් කතා කියද්දි පාවිච්චි කරපු ක්‍රමය. මං බොහොම පොඩි කාලෙ අපේ ගෙදරට විදුලි කාර්මිකයෙක් ආවා. ආධාරකයක් විදිහට පාවිච්චි කරන බද පටියක් එයාගෙ ළඟ තිබුණා. මට මේක හරි පුදුමයක්. මේ මනුස්සයා අපේ ගෙදරට ඇවිත් යන හැම වෙලාවකම ගේ පුරාම සමනල්ලු ඉතිරි කරලා යනවා කියලා ආච්චි කිව්වා. පොතට එනකොට මම මේ කතන්දරය ටිකක් වෙනස් කළා. කතාවෙ චරිතයක් වටේ කහ පාට සමනල්ලු කැරකෙනවා. මෙතනදි නිකන්ම සමනල්ලු නොකියා මම ඒකට විශේෂණයක් එකතු කළා. මේ සමනල්ලු කහ පාටයි කියලා නොකිව්වා නම් මිනිස්සු ඒක විශ්වාස කරන එකක් නෑ කියලා මට හිතුණා.

1_gyZDfTO-6bilh8y_jzfEQQ

ලියන එක එයාට බොක්සිං ක්‍රීඩා කරනවා වගෙයි කියලා එක පාරක් හෙමිංවේ කිව්වා. මට ලියනවා කියන්නෙ එකම භාවනාවක්. හොඳ ශරීර සෞඛ්‍යයක් වගේම නිදහස් මනසක් නැතිව මට ලියන්න බෑ. බීමතින් ලිවීම මට කවදාවත් කරන්න බැහැ. මම පූර්ණකාලීනව ලියන්න පටන් ගත්තේ අවුරුදු 40 දී. උදේ 9.00 ඉදන් හවස 2.00 වෙනකන් ලියනවා. පත්තරේ වැඩ කරන කාලෙ නොනැවතී ලියලා පුරුද්දට මෙච්චර පොඩි වෙලාවක් විතරක් ලියන එක ගැන මට තිබ්බෙ වරදකාරී හැඟීමක්. ඉතිං මම හැන්දෑවෙත් ලියන්න පටන් ගත්තා. ඒත් හැන්දෑවෙ ලියපුවා ආයෙමත් උදේට සංස්කරණය කරන්න සිද්ධ වුණා. ඊට පස්සේ මම තීරණය කළා උදේ 9.00 ඉදන් හවස2.30 වෙනකන් විතරක් ලියන්න. හැන්දෑව වෙනත් දේවල් කරන්න පාවිච්චි කළා. මට ලියන්න පුළුවන් පුරුදු වටපිටාවක විතරයි. හෝටල් කාමර ඇතුළේ, අනුන්ගේ යතුරු ලියනවලින් මට ලියන්න බෑ. ඒ කියන්නෙ ගෙදරින් පිට කිසිම තැනකදි ලියන්න බෑ.

alekya tag

අමාරුම දේ පළවෙනි ඡේදය ලිවීම. සමහර වෙලාවට පළවෙනි ඡේදය ලියන්න මාස ගණන් විතර වැය කරලා තියෙනවා. පළවෙනි ඡේදය ලිව්වට පස්සේ ඉතිරි ඔක්කොම ගලාගෙන එනවා. ඕනම නවකතාවක ප්‍රශ්න ඔක්කොම පළවෙනි ඡේදය හරියට ලියාගන්න එකෙන් විසැදෙනවා. නවකතාවේ තානය, හැඩය, භාෂාව මේ ඔක්කොම පළවෙනි ඡේදය ඇතුළේ තියෙනවා. තරුණ ලේඛකයෝ බහුතරයක් උනන්දු වෙන්නේ තමන්ගෙ ලිවීමට වඩා තමන් ගැන ලියන විචාර ගැනයි. ඒක හරි මෝඩකමක්. තමන් ගැන ලියැවෙනවට වඩා ලිවීමයි වැදගත්. ජනප්‍රියත්වය වෙලාවකට හරිම හිසරදයක්. ඒකෙන් තමන්ගෙ පෞද්ගලිකත්වය අහිමි වෙනවා. ජනප්‍රියත්වය අහිමි කර නොගෙන දිගටම ලියන්න සිද්ධ වෙන එක හරි කරදරයක්. මගේ මරණයෙන් පස්සේ මගේ පොත් ඔක්කොම මුද්‍රණය වුණා නම් මම කැමතියි.
කාංචනා අමිලානි | @moogater

පුවත්පත් සබැඳිය

ආශ්‍රිත කියැවීම් :

https://bit.ly/2F6SIX2

https://bit.ly/2TICyLC

https://bit.ly/2i693wo

https://bit.ly/2HaG4Ff

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

ආලේඛ්‍ය | 03

ලිවීම කියන්නෙම 
භාෂාව නැවීම
-මායා ඇන්ජලෝ

මායා ඇන්ජලෝ අමෙරිකානු කිවිඳියකි, ගායිකාවකි, නවකතා රචිකාවියකි, ස්වයංලිඛිත චරිතාපදාන රචිකාවියකි, සිවිල් අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිනියකි. 86 වැනි වියේදී ඈ ජීවිතයෙන් සමුගත්තාය.

 

il_fullxfull.430556029_bv85

මම ජීවත් වුණ හැම ටවුමකම හෝටල් කාමරයක් මාස කීපෙකට කුලියට ගත්තා. හෝටල් කාමරේ බිත්තියේ එල්ලලා තියෙන ඔක්කොම දේවල් සේවකයන්ට කියලා ගලවනවා. මල් පෝච්චි පවා අයින් කරවනවා. කාමරේ කිසි දෙයක් තියෙනවට මම කැමති නෑ. පාන්දර 6 ට ගෙදරින් පිටවෙනවා. 6.30 වෙද්දි හෝටලේට යනවා. ඊට පස්සේ ලියන්න ගන්නවා. 12.30–1.30 වෙනකන් එක දිගට ලියනවා. ඊට පස්සේ ගෙදර ගිහින් නිදහසේ හුස්මක් ගන්නවා. ලියපු දේවල් දිහා ආයෙමත් පොඩ්ඩක් බලනවා. රෑ කෑම කනවා. ගෙදරට අමුත්තෝ ඇවිත් හිටියොත් සංගීතයක් අහමින් කෑම කනවා. භාජන හෝදලා කුස්සිය අස් කළාට පස්සේ උදේ ලියපු ටික කියවනවා. පි‍ටු නවයක් ලියලා තිබ්බා නම් කපලා-කොටලා පි‍ටු දෙකහමාරකට අඩු කරනවා. ලියපුවා සංස්කරණය කරන එක තමයි නරුමම වැඩේ. සමහර දවස්වලට ගෙදර ඇවිත් හොඳහැටි නාගන්නවා. ලියනවා කියන්නේ හරිම මහන්සි වැඩක්. ඒ මහන්සියේ හැටියට ලොකු සාත්තුවකුත් ඕනා.

518l0Gbkc6L._SX316_BO1,204,203,200_

සමහර වෙලාවට ලියන්න කලින් ඩන්බර්, ජේම්ස් වෙල්ඩන් ලියපු දේවල් පොඩ්ඩක් කියවනවා. එතකොට ඉංග්‍රීසි භාෂාව කොච්චර අලංකාරද, නම්‍යශීලී ද කියලා හිතෙනවා. ‘පහසු කියැවීමක තියෙන්නේ ඉතාම දුෂ්කර ලිවීමක්’ කියලා නතෑනියල් හෝ‍තෝන් කියලා තියෙනවා. ලිව්වට පස්සේ හරිම සුනම්‍යයි කියලා පේන වාක්‍ය ලියන්න වෙන මහන්සිය කොහොම විස්තර කරන්නද? මගේ අලුත් පොතක් ආපු ගමන් නිව්යෝර්ක් පන්නයේ විචාරකයෝ, ‘මායා ඇන්ජලෝගෙ අලුත් පොතක් පිටවෙලා. පොත හොඳ එක නියතියක්. ඈ ස්වාභාවිකම ලියන්නියක්’ කියලා කියන්න ගන්නවා. එහෙම ලියන අයගෙ ගිරියෙන් අල්ලලා බිම දාගෙන පහර දෙන්න මට හිතෙනවා. මොකද භාෂාව සුමන්‍ය කරගන්න මගේ මුළු ජීවිත කාලෙම ගත වුණා. ලිවීම කියන්නෙම භාෂාව නැවීමට. ඒක ලේසි වැඩක් නෙවෙයි. භාෂාව එක්ක කරන මේ ගනුදෙනුවට වැඩිපුරම උදව් වෙන්නේ බයිබලය. භාෂාවෙ තියෙන සංගීතවත් ගතිය, පෝසත්කම වගේම රිද්මය මට අහු වෙන්නේ බයිබලයෙන්. ඒ නිසාම මම ලියන්න පාවිච්චි කරන කාමරේ බයිබලයක් අනිවාර්යෙන්ම තියාගන්නවා. ෂෙරී බෝතලේකුත් තියාගන්නවා.ඊට අමතරව හරස්පද ප්‍රහේලිකා පුරවන එක, සොලිටෙයාර් ගේම් එක සෙල්ලම් කරන එකත් ලියන වැඩේට බාධාවක් නොවී කරන්න පුළුවන්. හැබැයි ලියන අතරේ සංගීතයට ඇහුම්කම් දෙන එක නම් කරන්නම බෑ.

9780679643258

ලිවීම වගේම සංස්කරණයත් හරිම වැදගත්. කෙනෙක් එහෙම නොකරනවා නම් ඒක වස වැ‍රැද්දක්. සංස්කාරකවරයට අත් පිටපත යවන්න කලින් ඔක්කොම වැ‍රැදි ටික හදලා යැවීම අනිවාර්යයි. එහෙම නොකළොත් අක්ෂර වින්‍යාස වැ‍රැදි ටිකයි, කතාවෙ වැ‍රැදියි ඔක්කොම එයා දකිනවා. ඒක හරි ලැජ්ජාවක්. පොතක් ප්‍රින්ට් කරන්න කලින් කතෘ ඒ ගැන සෑහීමකට පත් වෙන්න ඕන.
අනිත් එක නිර්මාණශීලීත්වය කියන්නෙ පාවිච්චි කරන තරමට වැඩෙන දෙයක් මිසක් ගෙවෙන දෙයක් නෙවෙයි. වැඩි වැඩි ලිවීමෙන් වාසිය ලැබෙන්නෙ තමන්ටමයි.
මම 1967 ඉදන්ම වැඩ කළේ එකම සංස්කාරකවරයෙක් එක්කය. එදා ඉදන් අද වෙනකන්ම එයා අහන පොදු ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා. ‘ඇයි කොමාව පාවිච්චි කරන්න ඕන හැම තැනකම තිත් කොමාව පාවිච්චි කරන්නෙ?’ මේ ප්‍රශ්නෙට එදා ඉදන්ම මම විවිධ උත්තර දීලා තියෙනවා. ඒවා මෙන්න මේ වගෙයි. ‘ආයෙ කවදාවත් මං ඔයත් එක්ක කතා කරන්නෑ. කවදාවත්ම නෑ. බොහොම ස්තූතියි.’ ඊට පස්සේ ගෙදර ගිහින් ලියපු එක බලමින් ඔහුගෙ යෝජනාව ගැන හිතනවා. ‘ඔබ හරි. ඒත් ඉතිං ඒක ලොකු දෙයැක්යැ? ආයෙ කවදාවත් මේ ගැන මතක් කරන්නෙපා. ආයෙ මතක් කළොත් මම කිසි දවසක ඔබත් එක්ක කතා කරන්නෑ’ කියලා ටෙලිග්‍රෑමයක් යවනවා. හැබැයි ඔහු තිත් කොමාව ගැන ආයෙ, ආයෙ මතක් කරන එක නැවැත්තුවෙත් නෑ. මම ටෙලිග්‍රෑම් යවන එක නැවැත්තුවෙත් නෑ. මම එවපු ටෙලිග්‍රෑම් ඔක්කොම එකතු කරලා තියාගෙන ඉන්නවා කියලත් එක දවසක් ඔහු කිව්වා .

HBD-maya-angelou-square-1

පත්තරේක වැඩ කරන නෝනා කෙනෙක් දවසක් කවි ලියන්නෙ කොහොමද කියලා මගෙන් ඇහුවා. ඇත්තට ඒක හරිම වැදගත් ප්‍රශ්නයක්. හරියට පියානෝ වාදකයෙක් පියානෝවේ යතුරු මත ඇඟිලි අරගෙන යනවා වගෙයි. ලියන්න ඕන කරන දේ මම මුලින්ම මගේ මනසෙන් හොයනවා. ඊට පස්සෙයි කවියට එළියට එන්න ඕන වෙන්නෙ. තව සමහර වෙලාවට යම් සිද්දියක් දැක්කම මට කවියක් ලියන්න වුවමණාවක් ඇති වෙනවා. මේ වුවමණාව දෙ ආකාරයි. එක්කො කවිය මගේ ළඟට එළැඹෙනවා. නැත්නම් මම කවියට එළැඹෙනවා. ඒ වගේම ඕනම කෙනෙකුට කවි ලියන්න පුළුවන් කියලත් මම හිතනවා. ඒක තමන්ගෙ ඇතුළෙන්ම පැන නඟින්න ඕන වුවමණාවක්. අවට පරිසරේ සිද්ධ වෙන දේවල් ගැන ඇහෙන විදිහෙ තියුණු කනක් තියෙනවා නම් වැඩේ ලේසියි. කවියක් ලියන්න පටන් ගන්නෙ තමන්ගෙම ඇතුළේ තමනුත් නොදන්න ඉතාම නිශ්ශබ්ද අහුමුල්ලකින්. අවට පරිසරේ සද්ද තියෙන්න බෑ කියලා ඒකෙන් කියවෙන්නෑ. ලියන්න ජෑස් සංගීතේ මහ හයියෙන් දාගන්න මම දන්න සමහර කවියෝ, ලේඛකයෝ ඉන්නවා. හැම ලේඛකයෙකුටම ලියන්න උත්තේජනයක් ගන්න ඒ අයටම ආවේණික ක්‍රම තියෙනවා. සමහර ලේඛකයෝ පැය හයක් තිස්සේ හිටගෙන ටයිප් රයිටරෙන් ලියනවා. මම දන්න තවත් ලේඛිකාවක් ලියන්නේ එයාගෙ කම්පියුටරය ඇඳුම් ගබඩාව ඇතුළේ තියාගෙන. මම ලියන්නෙ කුලියට ගත්ත හෝටල් කාමරයක් ඇතුළේ කහ පාට ලියන කඩදාසිවල බෝල්පොයින්ට් පෑනෙන්.
 maya-angelou-basquiat-life-doesnt-frighten-me-book-01
සාමාන්‍යයෙන් මාසයක් විතර ගියාට පස්සේ හෝටලේ සේවකයෙක් මගේ දොර යටින් කොළයක් දානවා. ‘ඔබේ කාමරයේ ඇඳ ඇතිරිලි මාරු කරන්න ඉඩ දෙන්න, ඒවා දැන් කිළිටි වෙලා ඇති බවට සැකක් නෑ’ ඒත් මම කවදාවත් ඇඳේ නිදා ගන්නෙ නෑනෙ. පු‍ටුවෙ වාඩි වෙලා ලියන එකනෙ මම කරන්නේ. ඉතිං කොහොමද ඇතිරිලි කිළිටි වෙන්නේ. කුණු කූඩය අස් කරන්න විතරක් මම ඒ අයට ඉඩ දෙනවා.
හෝල්මාර්ක් ආයතනේ සුබ පැතුම්පත්වල මම කෙටි වාක්‍ය ලියනවයි කියලා එක දවසක් ඔවුන් ප්‍රසිද්ධ කළා. මේ ගැන කිවිඳියකගෙන් පත්තරේක කෙනෙක් අදහස අහලා තිබ්බා. එයා කිව්වේ මායා ඇන්ජලෝ එයාගෙ කලාව ඒතරම් පහළට ගෙනාව එක ගැන කනගා‍ටුයි කියලා. මම ඒ කතාව පත්තරෙන් කියෙව්වා. එදාම හවස මම උන්නේ මියාමිවල පොත් සාප්පුවක පොත් ‍තෝරමින්. පොත් සාප්පුවෙ ඇතුළේ ඇවිදිමින් ඉන්න අතරේ මගේම උස, මගේ වයසේ ගෑනු කෙනෙක් හම්බ වුණා. ‘ඔබ මායා ඇන්ජලෝ වගේමයි’ එයා කිව්වා. ‘ඉතිං මම තමයි මායා ඇන්ජලෝ’. ඈ මගේ දිහා බලාගෙන අඬන්න ගත්තා. ‘ඇන්ජලෝ මහත්මිය, මම මගේ දුවත් එක්ක අවුරුදු පහක් තිස්සේ අමනාප වෙලයි උන්නේ. ඒත් පහුගිය නත්තල් මාසෙ දුව මට කාඩ් එකක් එව්වා. ඒකෙ තිබ්බේ ‘අම්මාගේ ආදරය සුවපත් කරයි’ කියලා. ආයෙමත් ඈ අඬන්න ගත්තා. මාත් ඇඬීමට එකතු වුණා. ‘දුවයි-මමයි ආයෙත් යාළු වුණා. දැන් මම ඇඳට යන්නේ දුව එවපු කාඩ් එකත් අරන්. ඇඳ ළඟ මේසෙ උඩින් කාඩ් එක රදවලා තියලා මම නිදා ගන්නවා. උදේට කෝපි හදන්න මුළුතැන්ගෙට යද්දි ඒකත් අරගෙන යනවා. වෙන්වෙලා හිටපු අපි දෙන්නා දැන් ආයෙත් එකතු වුණා. ඔබට බොහෝම ස්තූතියි.’ ඒ වෙලාවෙ මට දැනුණ හැඟීම හරිම ලස්සනයි. හෝල්මාර්ක් සුබ පැතුම්පත් ලිවීම අභියෝගයක්. දිගු කාලයක් ඒක නොකළත් කළ කෙටි කාලය ගැන මට සතු‍ටුයි.

 kathryn rathke

භාෂාවත් එක්ක සෙල්ලම් කරන්න මම හරිම කැමතියි. හැම වාක්‍යයකටම අයිති සර්ව සම්පූර්ණ වචන තියෙනවා. ඇත්තම අභියෝගය වෙන්නේ ලියනකොට ඒ වචන හොයාගන්න එකයි. භාෂාවට ගරු කරන්න ඉගෙන ගත්තම භාෂාවත් ඔබට උදව් කරන්න එකඟ වෙනවා. ප්‍රධානම දේ අවධානයෙන් සිටීම සහ නොනවත්වා ලිවීම. ඊළඟට බය නොවීම. කෙනෙක් නිර්භීතව ඉපදුණේ නැත්නම් ඒ කෙනා දියුණු කරන්න පුළුවන් ශක්තියක් එක්ක හැසිරෙනවා. තමන්ගෙ ඇතුළේ තියෙන ශක්තිය හොයාගන්න එකයි වැදගත්. ධෛර්යය නැතිව අපිට කරුණාවන්ත වෙන්නවත්, සත්‍යකාමී වෙන්නවත්, අවංක වෙන්නවත් බෑ. ලියනවා කියන්නෙ බය නැතිව අවධානම් ගන්න ලෑස්ති එකටයි. තමන් ලියන්නෙ මොනවද? ඒකෙ අන්තර්ගතය, හැඩය, ආකෘතිය මේ ඔක්කොම තීරණය වෙන්නෙ ඊට පස්සෙයි.

 

කාංචනා අමිලානි | @moogater

පුවත්පත් සබැඳිය

ආශ්‍රිත කියැවීම්:

https://bit.ly/2mfFCx3

https://bit.ly/2VylftW

https://bit.ly/2bPfELk

https://bit.ly/2NIIdMi

https://read.bi/2ECn0iL

https://bit.ly/2TyYdFO

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

ආලේඛ්‍ය | 02

30 වතාවක් ‘ද කයිට් රනර්’
ප්‍රතික්ෂේප වුණා
-කාලිඩ් හුසෙයිනි

කාලිඩ් හුසෙයිනි ප්‍රකට ලේඛකයෙකි. ඔහු විසින් රචිත ‘The kite runner’,’A thousand splendid suns’, ‘And the mountains Echoed’ලොව පුරා විකිණී ඇත්තේ මිලියන ගණනිනි. ‘Sea prayer’ඔහුගේ නවතම කෘතියයි. වෛද්‍ය වෘත්තියෙන් සමුගත් හෙතෙම දැන් පූර්ණකාලීනව ලේඛනයේ නිරත වේ.

1_gdhQ_mkwqc-EaRnicNwsvA

මම උදේම නැඟිටිනවා. ඊට පස්සේ ව්‍යායාම කරන්න යනවා. ගෙදර ඇවිත් ළමයි ස්කෝලෙට ඇරලනවා. මමයි-බිරිඳයි මේ රාජකාරිය බෙදාගෙනයි කරන්නේ. ඒ නිසා සමහර දවස්වලට ළමයි ස්කෝලෙට ඇරලන එක මගේ දිනචරියාවෙන් හැළෙනවා. ඊට පස්සේ උදේ කෑම කමින් පත්තරේ කියවනවා. පත්තරෙත් මුලින්ම මුල් පි‍ටුව. ඇෆ්ගනිස්ථානෙ ගැන තියෙන ප්‍රවෘත්ති මම එකක් නෑර කියවනවා. ඊට පස්සේ ක්‍රීඩා පි‍ටුව බලනවා. මේ ඔක්කොම ඉවර වෙලා තමයි ලියන්න පටන් ගන්නේ. එතකොට 8.30 වගේ වෙලා. 8.30 ඉදන් හවස 2.00 වෙනකන් වගේ දිගටම ලියනවා. එතකොට ස්කෝලෙ ඇරෙන වෙලාව හරි ගිහින් ළමයිව ගෙදර අරගෙන එනවා.
සාමාන්‍යයෙන් මට ලියන්න ඉඩ හම්බ වෙන්නේ ළමයි ස්කෝලෙ ගිය වෙලාවට තමයි. මොකද ඒ වෙලාව විතරයි ගෙදර නිශ්ශබ්ද. කෝපි කෝප්පෙකුත් හදාගෙන මං හීන්සැරේ ලියන කාමරේට යනවා. හැබැයි ලියන්න පටන් ගත්තම සංගීතයක් ඇහුණොත් ලිවීමට බාධා වෙනවා. ලියන ගමන් සංගීතයක් අහන්න මම කීප පාරක් උත්සාහ කළා. හරි ගියේ නෑ. ලියන්න නම් බොහොම නිශ්ශබ්ද පරිසරයක් ඕන කියලා අන්තිමට මම තේරුම ගත්තා.
මම ලියන්න පටන් ගන්නකොට එක්කො රූපයක් හිතේ මවා ගන්නවා, එහෙමත් නැත්නම් දෙබසක් ගැන හිතනවා. ඒක ආරම්භක සලකුණ විදිහටයි මම පාවිච්චි කරන්නේ. ඊයේ ලියලා ඉවර කරපු පි‍ටු දෙක-තුන කියවමින් අද ඉතිරි ටික ලියන්න පටන් ගන්නවා. ඒත් සමහර දවස්වල එක අකුරක්වත් ලියාගන්න පුළුවන් වෙන්නෙ නෑ.

1_HfxVTTmptY13K_hDvLPLDg

ලියන අතරතුර විනාඩි 2–3 විවේක ගන්නවා. ඒ විවේක කාලෙ, ඉතාම අමිහිරි විදිහට ගිටාරය වයනවා. දවසකට පි‍ටු 2–3 ලියලා ඉවර කරනවා. ළමයි ගෙදර ආවම ලේඛකයගේ චරිතෙන් තාත්තගෙ චරිතෙට මාරු වෙනවා. මගේ ලියන මේසෙ ඉස්සරහා බිත්තියේ ළමයි ඇඳපු චිත්‍රයක් එල්ලලා තියෙනවා. ඒ චිත්‍රෙ තියෙන්නෙ දේදුනු, මාළු, ගස් වගේ ඉතාම ප්‍රීතිමත් දේවල්. 1965 මස්ටෑන්ග් මොඩ්ල් කාර් එකක අනුරුවකුත් මේසෙ උඩ තියෙනවා. ඊට ටිකක් එහායින් නවකතා වැඩිපුර තියෙන පොත් රාක්කෙ. කලින් කිව්ව ඉතාම අමිහිරිව වාදනය කරන ගිටාර් එක ලියන මේසෙට පොඩ්ඩක් එහායින්. ඔක්කොම හමුවීම්වලට වෙන් කරගත්ත දවස්-වෙලාවල් ලියලා තියෙන්නෙ මේසෙ ළඟම තියෙන ලොකු කැලැන්ඩරේ. ඔය ඔක්කොම මොබයිල් ෆෝන් එකේ දාගන්න කියලා මගේ බිරිඳ හැම තිස්සෙම මාව උනන්දු කරනවා. ඒත් මම කැමතියි ඒවා කඩදාසියකම ලියලා තියාගන්න.
ලියන්න පටන් ගන්නකොට සැකිල්ලක් පාවිච්චි කරන්නෙ නෑ. කතා සැකිල්ලක් පාවිච්චි කළොත් මාව රාමුවකට කො‍ටු වෙනවා. සිද්ධිවලට කැමති විදිහට ගලාගෙන යන්න දෙන්න, කතාව තමන්ට ඕන පැත්ත හොයාගෙන තමන්ගේ ගමන යනවා දකින්නයි මට ඕනා. මේ හින්දම මුල්ම වටයේ කතාව එක දිගට ලියාගෙන ගිහින් ඉවර කරනවා. ඒක ටිකක් අමාරුයි. ගොඩක් වෙලාවට මේ මුල් සටහන මාව කළකිරවන සුළුයි. මොකද මම ලියන්න හිතන් හිටපු දේට හාත්පසින්ම වෙනස් දෙයක් තමයි මගේ අතින් ලියැවිලා තියෙන්නේ. මුලින්ම මගේ ඔළුවෙ වැඩකරපු අදහසින් පොඩ්ඩක්වත් ලියවිලා නෑ වගේ කියලයි මට හිතෙන්නේ. ඒ නිසාම මම කැමතියි නැවත ලියන්න; නැවත, නැවතත් ලියන්න. මුලින්ම ලියාගෙන යන කතාව ඇට සැකිල්ලක් වගෙයි. ඇට සැකිල්ලට ඕන කරන අඩුම කුඩුම එකතු කරන්නෙ ඊට පස්සේ. ඇත්තම කිව්වොත් මට නම්, ලියනවා කියන්නේ නැවත ලියන එකටයි. ලියපු දේ උඩින් නැවත, නැවත ලියද්දි හංගපු තේරුම්, සම්බන්ධකම්, වෙන්න පුළුවන් දේවල් ගොඩාක් මටම අහු වෙනවා. මේවා ඔක්කොම පළවෙනි පාර ලියාගෙන යනකොට මඟහැරුණු දේවල්. නැවත ලිවීමෙන් මගේ ඔළුවෙ මුලින්ම හට ගත්ත කතාව හරියටම ලියාගන්න පුළුවන්. මේ නැවත ලිවීමේ පුරුද්ද කොයි තරම්ද කියනවා නම් මාස හයක් තිස්සේ ලියපු පි‍ටු 75ක් වීසි කරලා ආයෙ මුල ඉදන් ලියන්න ගත්තා.
AND-THE-MOUNTAINS-ECHOED.UK-cover-667x1024
1999 මුල් අවුරුදුවල දවසක මම ටීවී එකේ චැනල් මාරු කරමින් ඉද්දි එක පාරටම එක චැනල් එකක ඇෆ්ගනිස්ථානෙ ගැන ප්‍රවෘත්තියක් පෙන්නුවා. තලේබාන්වරු ඇෆ්ගනිස්ථානෙ මිනිස්සුන්ට දාන නීති-රීති ගැනයි මේ ප්‍රවෘත්තියේ තිබ්බේ. විශේෂයෙන්ම ගෑනු අය සම්බන්ධයෙන් පනවන නීති. තලේබාන්වරු සරුංගල් සටන් තහනම් කළ බවත් මේ වෙලාවෙ කියවුණා. කාබුල්වලදි මම සහෝදරයෝ එක්ක සරුංගල් යවපු හැටි, තරගෙට අනිත් එක්කෙනාගෙ සරුංගලේ නූල් කපපු හැටි එක පාරටම මට මතක් වුණා.
මේ ප්‍රවෘත්තිය මගේ හිත තරමක් සසල කළා. මම ටීවී එක ඕෆ් කරලා කෙලින්ම ලියන මේසෙට ගිහින් ලියන්න පටන් ගත්තා. මම ලියන්න පටන් අරන් තිබ්බෙ කෙටි කතාවක්. සරුංගල් යවන්න ආස පිරිමි ළමයි දෙන්නෙක්ගෙ අති සාමාන්‍ය කතාවක් තමයි මම මේ ලියන්න යන්නෙ කියලයි එතකොට හිතාගෙන හිටියේ. ඒ වුණාට හැම කතාවකටම අනන්‍ය හැඩයක්, මාර්ගයක් තියෙනවනේ. අන්තිමට මේ කතාව පාවාදීම්, අහිමි වීම්, පසුතැවීම්, පිය-පුතු සම්බන්ධතා, අහිමි මවුබිම වගේ බරපතළ කාරණා සාකච්ඡා කරන තත්ත්වෙට දුර-දිග ගියා.
පි‍ටු 25 ක විතර කෙටිකතාව අවුරුදු කීපයක් ඔහේ ලාච්චුවකට වෙලා හිටියා. සගරාවක පළ කරන්න යවලා ඒ අය මේ කතාව ප්‍රතික්ෂේප කරලත් තිබ්බා. ඊට අවුරුදු 02ට පස්සේ ගරාජ් එක අස් කරද්දි බිරිඳට මේ කතාව හම්බ වුණා. මම ආයෙමත් කතාව කියෙව්වා. ඒ වෙලාවෙ මට හිතුණා මේක නවකතාවක් විදිහට ලියන්න. 2001 මම ලියන වැඩේ පටන් ගත්තා. මාස හයක් යද්දි පොතෙන් 3/4ක් මම ඉවර කළා. ට්වින් ටවර්ස්වලට බෝම්බ ප්‍රහාරය එල්ල වුණේ මේ අතර. මේ අත් පිටපත ප්‍රකාශකයෙකුට වහාම යවන්න කියලා මගේ බිරිඳ මට තදින්ම කිව්වා. මම ඒකට සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධ වුණා. ඒ වෙද්දි නවකතාව ගැන මට කිසි විස්වාසයක් තිබ්බෙ නෑ. අනික ඇමරිකානුවන්ට ඇෆ්ගනිස්ථානෙ ගැන කියවන්න ඕනකමක් තියෙනවා කියලා මම හිතුවෙත් නෑ. ඒත් මගේ බිරිඳ මගෙත් එක්ක බරපතළ විදිහට තර්ක කරන්න ගත්තා. ඇෆ්ගනිස්ථානෙ ගැන මිනිස්සු කියවන්න ඕනම වෙලාව මේක තමයි; ඔයාගෙ පොතෙන් ඇෆ්ගනිස්ථානෙ ගැන වෙනස් මුහුණුවරක් මිනිස්සුන්ට පෙන්නන්න පුළුවන් කියලා ඈ දිගින් දිගටම කිව්වා. අන්තිමට මම ඇගේ කතාව පිළිගත්තා. නවකතාව ඉවර කරන්න මම තීරණය කළා.

KITE-RUNNER.UK-cover-659x1024

මගේ පළවෙනි නවකතාවෙ අත්පිටපත ප්‍රකාශන ආයතන 30 ට විතර යවලා ප්‍රතික්ෂේප වුණා. 31 වැන්නා එකඟ වුණා නවකතාව පළ කරන්න. ‘ද කයිට් රනර්’ 2003 දී මුද්‍රණය වුණේ එහෙමයි. පොත පළ වුණාට පස්සේ මම පුදුම වුණේ, ලෝකෙ වටෙන්ම ආපු ලියුම් කන්දරාව දැකලයි. විශේෂයෙන්ම ඉන්දියාවෙන්, දකුණු අප්‍රිකාවෙන්, ටෙල් අවීව්වලින්, සිඩ්නිවලින්, ලන්ඩනයෙන්. ගොඩ දෙනෙකුට ඕන වුණේ ඇෆ්ගනිස්ථානෙට සල්ලි යවන්න. සමහරුන්ට ඕන වුණේ ඇෆ්ගන් අනාථ දරුවෙක් අරන් හදාගන්න.
ගුවන් යානයක් ඇතුළේ තවත් අමතක නොවෙන දෙයක් වුණා. මම ‘ද කයිට් රනර්’ පොත ගැන කතා කරන්න පුවත්පත් සාකච්ඡාවකට යමින් හිටියේ. මගේ එහා පැත්තේ ආසනේ හිටපු කාන්තාව ‘ද කයිට් රනර්’ පොතේ ගිලීගෙන නිනව්වක් නැතිව කියවනවා. ඒක හරිම ආකර්ෂණීය; ඒ තරමටම අමුතු මොහොතක්.
මම වැඩිපුරම ආඩම්බර වෙන්නේ මගේ තුන්වෙනි පොත ‘And the Mountains Echoed’ලිව්ව එක ගැනයි. පළවෙනි පොත ලියද්දි පොත පිටවෙනකන් බලන් ඉන්න කවුරුවත් හිටියෙ නෑ. ඒත් මිලියන ගණන් පිටපත් විකිණිච්ච පළවෙනි පොතක් ලිව්වට පස්සෙ දෙවැන්නට යන්න පොඩි තිගැස්මක්, දෙගිඩියාවක් ඇති වෙනවා. ඒත් කොහොම හරි ඒක ජයගන්න සිද්ධ වෙනවා.
කාංචනා අමිලානි
සිතුවම -Jillian Tamaki
පුවත්පත් සබැඳිය
ආශ්‍රිත කියැවීම්:
https://bit.ly/2XEQYeQ
https://bit.ly/2JaKelZ
https://bit.ly/2SLPaNC
https://bit.ly/2IWmfGU
https://bit.ly/2TzfRte
https://on.ft.com/2XJM547

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

ආලේඛ්‍ය | 01

හරුකි මුරකමි සුප්‍රකට ජපන් නවකතාකරුවෙකි. විදෙස් භාෂා 50ට පමණ පරිවර්තනය වී ඔහුගේ කෘති ලොව පුරා මිලියන ගණනින් අලෙවි වේ. මේ වන විට නවකතා 14ක්, කෙටිකතා 05ක් සහ තවත් කෘති ගණනාවක් පළ කර තිබේ. ‘ආලේඛ්‍ය’ වෙන්වන්නේ ලේඛකයන්ගේ ලිවීමේ ලාලසාව චිත්‍රණය කරනු පිණිසය.

ළිංවලට-පූසොන්ට-ශීතකරණවලට
මං පිස්සු වැටිලයි ඉන්නේ
•හරුකි මුරකමි

1_qQWa0FEQKXwFZzWBxFkCsA

එක්තරා අප්‍රේල් හැන්දෑවක මං හිටියෙ ජින්ගු ක්‍රීඩාංගනේ බේස්බෝල් මැච් එකක් බලමින්. ක්‍රීඩකයෙක් ලකුණක් වාර්තා කළා. හදිසියෙම මට හිතුණා, ‘සමහර විට මට නවකතාවක් ලියන්න පුළුවන් ඇති’ කියලා. මම ගෙදර ගිහිල්ලා ලියන්න පටන් ගත්තා. හැබැයි අදටත් මම දන්නෑ එහෙම හිතුණෙ ඇයි කියලා. ඒක හදිසි ප්‍රාදූර්භූතවීමක් කියල අන්තිමට මම තීරණය කළා.
තරුණ කාලෙදි මට ඕන වුණේ බොහොම නිශ්ශබ්ද ජීවිතයක් ගත කරන්න. මගේ තරුණ කාලෙදි මට ඕන වුණේ ‘ද වින්ඩ්අප් බර්ඩ් ක්‍රොනිකල්’ පොතේ ප්‍රධාන චරිතය, ටෝරු ඔකාඩා වගේ වෙන්න. නිශ්ශබ්ද ටෝරු ඔකාඩා වෙන්න ඕන වුණ මට අන්තිමට කාර්‍යබහුල හරුකි මුරකමි වෙන්නයි සිද්ධ වුණේ. මගේ ජීවිතේ ආසා හරි අමුතුයි කියලා කාට හරි හිතෙන්නත් පුළුවන්. ඒවා පිළිවෙලක් නැතුවම කිව්වොත් මෙන්න මෙහෙමයි.

33965072_2201515549875823_6286629998652555264_n

මම ඇඳුම් මදින්න කැමතියි. ඒ නිසාම මගේ ඇඳුම්වලට අමතරව බිරියගෙ ඇඳුමුත් මදිනවා. මගේ පරිකල්පනය සතෙක්ට සමාන කරන්න පුළුවන්. මෙන්න මේ සතාව ජීවමාන කරවන්නයි මම සටන් කරන්නේ. ඒ සටන මැද්දෙ මම ළිඳක් ඇතුළට බැහැලා වාඩිවෙලා ඉන්න හීන මවනවා. නවකතාවක් ලියන එකත් එක්තරා විදිහක විනෝදයක්. මොකද නවකතාවක් ලියද්දි ඔබට ඕනම කෙනෙක්, ඕනම දෙයක් වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසාම මම හිතුවා ළිඳක් පතුලේ තනියෙම වාඩිවෙලා ඉන්න තියෙනවා නම් අගෙයි කියලා. ළිං ගැන වගේම පූසො ගැනත් මම ඉන්නෙ පිස්සු වැටිලා. ඒ විතරක් යෑ!! ඇයි අලි, ශීතකරණ….වෙලාවකට මට මේවා ගැන පැහැදිලි කරලා කියන්නත් අමාරුයි.

kafka

නවකතාවක් ලියන අදහස පුංචි ගිනි පුපුරක් වගේ මගේ ඔළුවෙ පත්තු වුණාම මම පාන්දර හතරට නැගිටිනවා. පැය පහක්-හයක් එක දිගට ලියනවා. එක්කො හැන්දෑවට කිලෝමීටර් දහයක් දුවනවා. නැත්නම් මීටර් 1500ක් පීනනවා. සමහර දවස්වලට මේ දෙකම කරනවා. ඊට පස්සෙ පොතක් හරි සඟරාවක් හරි කියවනවා; සිංදු අහනවා. හරියට නවයට නිදා ගන්නවා. කිසිම වෙනසක් නොකර චක්‍රයක් වගේ මේ ක්‍රියාවලිය දිගටම කරනවා. ඒක හරියට තමන්වම මෝහනය කරගන්නවා වගේ වැඩක්. මගේ යටි හිතෙත් නොදන්නා මුල්ලක තියෙන දේවල් මමත් නොදැනම එළියට ඇදිලා එනවා. හැබැයි මාස හයක්-අවුරුද්දක් එක දිගට මේ වගේ වැඩක් කරන්න ලොකු මානසික-ශාරීරික නිදහසක් තියෙන්න ඕන. මේ වාතාවරණෙ උඩ ඉතාම දිග නවතාවක් ලියන එක ජීවිතේ රැක ගන්න ලැබෙන පුහුණුවක් වගෙයි.

1_gxu4-_hPDvLvglhJ6OY1Xw

 

නවකතාවක් ලියලා ඉවර කරන්න මට අවුරුද්දක්-දෙකක් යනවා. ඒත් ප්‍රචණ්ඩකාරී දේවල් ගැන වගේම ලිංගික අතවර ගැන ලියන්න මම කැමති නැහැ. හැබැයි ඒ වගේ දෙයක් කතාව ඉල්ලා හිටින හිටියොත් ඒකට පිටුපාන්න මට බැහැ. ‘ද වින්ඩ්අප් බර්ඩ් ක්‍රොනිකල්’ නවකතාවෙ බොහොම දරුණු සිදුවීම් ලියන්න සිද්ධ වුණා. ඒ ලියන මොහොතෙ මම හිටියේ පුදුම භයකින්. ඒ පොතේ පරිවර්තකයෝ හැමෝම වගේ මේ සිද්දි හරිම කනගාටුදායකයි කියලා මට චෝදනා කළා. මුලින්ම මට ඒ සිදුවීම් ලියන්න සිද්ධ වෙච්ච එක ඊට වඩා ලක්ෂ වාරයක් කනගාටුදායකයි. මට ඕන කතාවෙ චරිත එක්ක කරට අත දාගෙන එහෙ-මෙහේ යන්න, එයාලා එක්කම ගැවසෙන්න. ඒක හැම වෙලාවෙම කරන්න ලැබුණේ නෑ. මගේ නවකතා ඇතුළේ මගේ ජීවිතේ දේවල් සෑහෙන්න තියෙනවා. මං හුරතලේට ඇති කරන පූසෝ, කෑම උයන ක්‍රම, මම කැමති සංගීතය විතරක් නෙවෙයි මං මගේ ජීවිත කාලෙ ඇතුළේ උමතුවෙන් ලුහුබැන්ද ගොඩක් දේවල් මගේ නවකතා ඇතුළේ හුස්ම ගන්නවා.

murakami-stickers-hed-2014

ලස්සනම වැඩේ වෙන්නෙ මගේ පොත් වෙන භාෂාවලට පෙරළලා මට කියවන්න එව්වමයි. ප්‍රංශ, රුසියානු, ජර්මන් වගේ පරිවර්තන කියවන්න බැරි වුණාට ඉංග්‍රීසි පරිවර්තන මට කියවන්න පුළුවන්. එතකොට මමත් අලුත්ම කියවන්නෙක් වගෙයි. මම ඉන්නෙ කතාවෙ ඊළඟට මොකක් වෙයිද කියන තිගැස්මෙන්. ඒ කියන්නෙ මගේම පොතේ පරිවර්තනය කියවලා හදිසි විනෝදයකට පත්වෙන්නත් මට පුළුවන්.
හැම දවසකම මම ලියන්න පටන් ගන්නෙ ඊළඟට මොනවා වේවිද කියලා නොදැනයි. උදාහරණයක් විදිහට ‘ද වින්ඩ්අප් බර්ඩ් ක්‍රොනිකල්’ ලියන්න පටන් ගන්න ආසන්නම හේතුව, පිටිපස්සෙන් ඇහුණ කුරුල්ලෙකුගෙ අමුතුම කෑ ගැහීමක්. ඒ වගේ සද්දයක් මම ඊට කලින් අහලා තිබුණේ නෑ. ඊට පස්සෙ ආයෙ කවදාවත්ම අහන්න ලැබුණෙත් නෑ. මට හිතුණා ඒ සද්දෙ මට යමක් අඟවන්න, අනාවැකියක් කියන්න උත්සාහ කරනවා කියලා.

murakamicover

ඒ වගේම තව දවසක් මම ස්පැගටි උයමින් හිටියා. ඒ වෙලාවෙ දුරකතන ඇමතුමක් ආවා. මේ තමයි ලියන්න කලින් මට වෙන ආසන්නම සිද්ධි. ඊට පස්සෙ මම කරන්නෙ ලියන්න පටන් ගන්න එක. මම හැමදාම උදේට නැඟිටිනවා. ලියන මේසයට ගිහින් පරිගණකය පණ ගන්නනවා. ඊට පස්සෙ හිතනවා ‘අද මොකක්ද සිද්ධ වෙන්නෙ යන්නෙ?’ සිද්ධ වෙන්න පුළුවන් හොඳම දේ මමත් නොදන්න මොකක්දෝ රහසිගත උමගකින් ඇදිලා එනවා. කාලයක් තිස්සෙ මේ සෙල්ලම කළාම අන්තිමට මුද්‍රණය කරන්න පොතක් හම්බ වෙනවා.
දවසක් මම ඡේද දෙකක් ලියලා ඒක ලාච්චුවේ දාලා වැහුවා. ඊට පස්සෙ ඒ ගැන අමතක වුණා. මාස තුනකට-හයකට විතර පස්සේ මට අදහසක් ආවා ඒ ලියපු ඡේද දෙක-තුනෙන් නවකතාවක් ලියන්න පුළුවන් කියලා. මෑතකදීම පළ කරපු ‘කිලින්ග් කොමන්ඩේටර්’ තමයි ඒ පොත. පොත ලියලා ඉවර කරන්න මට අවුරුදු එකහමාරක් විතර ගියා. හැබැයි කිසිම සැලසුමක් නැතිවයි පටන් ගත්තේ. අනිත් එක කතාවෙ අවසානය තමන් දන්නවා නම් ඒ කතාව ලියන එකෙන් කිසි විනෝදයක් ලබන්න බෑනේ. සාමාන්‍යයෙන් මම ඕනම පොතක් පටන් ගන්නේ පොතේ නමෙන්. ‘කිලින්ග් කොමන්ඩේටර්’ කියන නම අහසෙන් පාවෙලා වගේ මගේ ළඟට ආවා. ඊට පස්සෙ මම හිතුවෙ මේ නමත් එක්ක මොන වගේ නවකතාවක් මට ලියන්න පුළුවන්ද කියලයි. මම ලියලා බැලුවා.

7325118-1

නොලියා ඉන්න හැම වෙලාවකම මම හරිම සාමාන්‍ය මනුස්සයෙක්. පාරේ ඇවිදගෙන යනකොට ‘හරුකි මුරකමි මහත්මයා, ඔබව හමුවීම හරිම සතුටක්’ කිව්වම මට හරි අමුත්තක් දැනෙනවා. මගේ කිසිම විශේෂත්වයක් නෑ, මාව හම්බ වෙච්ච එක එයාට සතුටක් වෙන්නෙ ඇයි කියලා කල්පනා කරනවා. හැබැයි මම ලියන වෙලාවට වෙනස් මනුස්සයෙක් කියලා නම් හිතිලා තියෙනවා. දැන් මම අවුරුදු 40ක් තිස්සේ ලියනවා. ඒ හතලිහට නොසෑහෙන්න වෙනස් වෙළා කියලත් දැනෙනවා. පළවෙනි නවකතාව ලියපු දවසෙ හිටපු කෙනා නෙවෙයි දැන් ඉන්නේ. මම කතන්දර හීනෙන් දකින කෙනෙක් නෙවෙයි. කතන්දර වෙනමයි, හීන වෙනමයි. හැබැයි ලියන්න පටන් ගත්තම මට හිතාමතා හීන දකින්න පුළුවන්.

 

කාංචනා අමිලානි | @moogater

ආශ්‍රිත කියැවීම්:

පුවත්පත් සබැඳිය : https://bit.ly/2GzZ9nt

 

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading


පින්තූර

be2096e043d38d1d08739e7ef0b52c74

බඳුන් බිඳී ඇතැයි සිතා
නොපුරවා සිටින විට
කොහේ හෝ ඈත අවකාශයක සිට පැමිණි
පින්තූර
පුරවයි නොබිඳුණු බඳුන්

01-11

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

චූල කවි•

jr-korpa-1145017-unsplash

අත බැඳ තැබුණු වයර් ගැලවූ පසු ය
දැන් මළ මුහුද මෙන් ශාන්ත ය
රළ නොගසයි

අංකිත පුවරුවක සියලු දනා ලියූ හෙයින් ය
මේ මුණගැසීම
*මිහිදල් දාපුල ය
ආ හෙයින් ලියූ කවි ය
ආපසු හැරී ආ හෙයින්
මා නොලියූ කවි ය

හිත බැඳ තැබුණු වයර් ද ගැලවූ පසු ය
දැන් ශෝකය ය
ඉමොජිගත සාංකාව ය
කිසිවකු ඉර්දියෙන් පහලව
ඩිජිටල් බණක් කියනු ඇසෙයි

ගුහාගත ය, දිය බීමට එළිමහනට ආ විට ය
කුමන කවි ශ්‍රේෂ්ඨදැයි අසනු ඇසින
චූලව පැවතීමේ අඩුව කිම?

'මේ පැන් බොන්න. විඩා නිවන්න
අත බැඳි වයර් ගලවන්න'

දැන් ඉතිං යථා සිහියට පැමිණ
චූල ව නිශ්ක්‍රීය වන්න

*සීගිරි කැටපත් පවුරේ ගී ලියූවෙකි.

කාංචනා අමිලානි• 10-15•

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

කැෆ්කියානු වංකගිරියෙන් බිමට බට සංචාරක කවි•

කවිය තුඟුවත්, කුඩාවත් තැන් තැන්හි පවතින විට හදිසියේ පැමිණ, තමා 'සංචාරක කවි' ප්‍රබන්ධ කළේ යැයි කී හෙයින් පළමුව විස්මයටත්, දෙවැනුව ප්‍රහර්ෂයටත් පැමිණීමි. හේ රවුල්කාරව, පැතිරුණු සිනා නඟමින් සිටියි. දැන් මම ජර්මනියේ සරතයේත්, පැරීසියේ ගිම්හානයේත්, වරණාසියේ වසන්තයේත් එක විට සැරිසරමි. යළි මතක්ව වැනීසියේ ගිම්හානයට ද එළැඹෙමි. කවි කළඹ ඇතුළතින් හමන පැටලුණු සෘතු සහිත සුළඟින් හිසකෙස් ද අවුල් කරගමි. ඉනික්බිති, 'කැෆ්කියානු වංකගිරිය සහ තවත් සංචාරක කවි' සු‍ඟෙන් සුඟ ලිහා ගනිමි. කතුවරයාණෝ; සනත් බාලසූරිය රවුල්කාරව, භාෂාවේ නව විස්මෘතියකට අප හෙළන්නට මාන බලන හෙයින් ඊට නොපැරදී කවියෙන්ම ඒ රස විඳින්නට සිතීමි. මේ කුඩා කවි වැනුම් සංචාරක කවි පොතක් විසින් මා වසන්ත නිද්‍රාවකින් ඇහැරවන්නට කටයුතු සිදු කළ හෙයිනි.

 

15

 
'දේවදාරයන් තරගෙට
සිරස් ගටන තැන
ඉර කිරණක් කොයින්ද
පූදින පොඩි මලකට

කාලවන් වනේ දෙව්දුරු
රහස් ගුමන හඬ
හොරු අරං ගිහිං ආ විට
වන මැද දෙණියට'
-ඩැන්ඩලියන් මල් යායක් හුළඟේ ගිය පසු... | හතර වැනි කවිය
හමුවුණි;
'ඩැන්ඩලියන් මල් යායක්'
මූදුකරය අසබඩින්
නව, නවා තම හිස රත්‍රන් වැල්ලට
ලිහි, ලිහී යන අරුම සුළඟට අවනතව

නතරව ඉමි;
කලින් පියාඹන සමනලුන් දැක
මුහුදු හතක් පහු කරන්නට හිතා ඉපදුණ
සති දෙකෙන් පියාඹා හති වැ‍ටුණ
ඩැන්ඩලියන් මල් යායක මැරී වැ‍ටුණ
'කළුවනය මැද කුඩා දෙණිපෙතක'
මේ මමත් හිටගෙන සිහි විකල්ව
කියව, කියවා ඔබේ කවි මඟ දිගට.

'කොහෙන් ආවත්
වනේ දාලා පාහින්නෙ රාමන්.
උදුනෙ ළා ගානට බදින්නෙ තීපම්.
වනේ දාලා අඹරන්නෙ දේවදාසන්'

-state Coffee Depot,Number 02, Muesum Road, Bangalore | දහසය වැනි කවිය

 

'කේරල දෙසින් ආපු තීපම්'
උඹ මොකද හිටගෙන ඔතන
කෝපි ඇට විසිරි-විසිරී හැමතැන
පාග-පාගා නොයනු සුවඳ නොතකනු පිණිස

ඩච් හොස්පිට්ල බරාදය අස
පු‍ටු කිහිපයකි කකුල් එළියට දික් කරගෙන
කැපචිනෝ සුවඳ කැරකෙන බමන හිස තුළ
නටපන් උඹ තීපම්, දේවදාසන් අඩි හප්පා බිම
බැංගලෝරය ඈත නෑ කොළඹට සමහර විට

'කෝපි ඇට එන්නේ කොහෙන්
ඉන්දියාවේ හැමතින්'
ඒත් සුවඳ එන්නේ ලංකාවේම මුල්ලකින්

'ඔබ මඟහැර
යන්නට හැදූ විට
ඔබව ම හමුවන'

-What kind of town is this? | දහ අට වැනි කවිය

14_0

 'මොන නගරයක්ද මේක?'

හයියක් කොහෙන්ද අහන්නට ප්‍රශ්නයක්?'
මම, ලුඩ්විග් ආදිපාද
ලුවිසන් කො‍ටුවේ අඩි සීයක් උඩ ඉන්න

හමුවීම මහත් ව්‍යසනයක්
ඒ නිසා මට ඇහැකි
බෙල්ලෙන් උස්සා ඔබව වෙන වීදියකින් තියන්න
පලයං ඒ පාර දිග
ප්‍රේමයේ මූණට මූණ හැප්පීම් මඟහැර

මොන නගරයක් වුණත් කමක් නෑ බාග විට
හමුවන්න ඕන මොහොතට මඟහැරෙන
විස්මයම ඇති නේද පිළිමයක්ව ජීවත් වෙන්න

'බැටළු කුර ගැටෙනා ලතාවට
වලාවක් දූවිලි නැඟේ'
-කාන්තාර මිරිඟුව, ඔබ සහ ඔබේ බැටළු ‍රැළ | විසි පස් වැනි කවිය

'කාන්තාර මිරිඟුව, ඔබ සහ ඔබේ බැටළු ‍රැළ'
ඒ මගේ පිළිස්සුම් සිහිනෙක මාතෘකාව
ඔබට ඇහැකිද වෙනත් මාතෘකාවක් යොදන්නට

කපු පුළුන් කැටියක මීදුම බැඳී විසිරෙන විට
මිරිඟුව සැපක් යැයි නින්දට වැටෙනු යෙහෙකිද
සතුරන් ද මිතුරන් බවට රූපාන්තරණය කරන
හම්බන්තොටත් කාන්තාර සුළඟින් බැට කන
නැහැ, ඒ ඉරානය ඔබ කියාවි කලබලව
නැහැ, නැහැ සුමිතුර ඒ අපේ අඩ නින්දේ පසුවන හදවත

බැටළු ‍රැළ දැන් මා අතැර නොයන
වලාවක, දූවිල්ලක මා සදා සාංකාවේ පසුවන

'පි‍ටුවහලා මම
උපන් බිම වෙත
නැවත යන්නට
වරම් නොලබන'

-මරීනා වෙරළේ සමුගැන්ම | විසි හය වැනි කවිය

'මරීනා වෙරළේ සමුගැන්ම'

සීතලට ලුණු සුළඟ කම්මුලට පහර දෙන
දෙතොල් පොඟවා බලමි විටින් විට ඔබ මතක්ව
ඒ ලුණු ය, ඒ කඳුළු ය වෙන් කරන්නේ කවුද?

පි‍ටුවහල් වීමකම වෙනත් විශ්වයක් හිමි වීම
ඒ මහත් ශෝකයකි සදාකාලික සතුට හිල් කෙරුව
පිරී ඇති හැම විටම කාන්දු වීමක් හිමි වීම
ඒ මහා පැටලැවීම
කිසිවිටෙක ලිහා ගන්නට උත්සුක නොවන

'මේ තමයි ඒ තැන
නාන ගේකැයි ඔබව රවටා
වතුර මල් සීලිමේ රඳවා
විස ගෑස් එවා පපු කුහර පුරවා
බිම්බත් කෙරූ තැන'

-මරණයේ කම්හල | විසි අට වැනි කවිය

නාන ගෙය සහ පෝසිලේන් නාන බාල්දිය
මතක් කර මම හිත කිතිකවා ගන්න
දුහුල් නිදන ගවුමෙන් ගෙවුයන ඇවිදින විට
ස්නානයට ඇඳුම් උනන විට
'මේ තමයි ඒ තැන'

දුෂ්ට කටහඬින් ඔබ කියන
මිනිසුන් අංක බවට පත් කළ
මරණයේ කම්හල

ගෑස් ගඳ නැහැපුඩු කකාරා පැතිරෙන
ජර්මනියෙන් කොළඹ දහයට මරණ බිය පාවෙන

'නො දැල්වෙන බව කිසිම කිසිදින
ඔය ඔතන ඇති පහන ද
දන්නෙ කණාමැදිරියන් විතරයි
රෑ රාත්තිරියට මෙහි එන'

-මොන කවුළුවද යනවග... | තිස් පස් වැනි කවිය

කවුළුව වැසුණු තැන

දුරු රටක සිතුවමක ඔබ ඉන්න
නොකිව්වාට හැම විට
කොහෙටත් සීතයි දවසේ කිසියම් වෙලාවක
දෙසැම්බර් සුළඟට පයින් ගසමි අන්න ඒ විට

කවිය ඔබ නිහඬව
විවර කරන්නේ ශෝකී කවුළු අනන්තයක් එක විට
මදහසක්-වයින් මත දෑසක්-ලාස්‍ය සිරුරක්
දැක-නොදැක වසමි මම මගේ කවුළුව
සුළඟටවත් රිංගා එන්න තහනම් කර

'කැරකි කැරකී සසර සක ගැන
කතාවක් එක මිටට හකුළා පවසන

දැන් මේ කුසුම සමය ය
මුහුලසට මල් පලඳන

පරණ භවයේ මරණය
ගෙවුණු සිසිරයෙ හිමට යටකර
චෙරිගස අලුත් භවයේ
වසත් මල් පලදාව ඇඳගෙන'

-මල් ගැවසි චෙරි ගස ළඟ දියමෝල | තිස් දෙවැනි කවිය

මුහුලස මල් නොගවසා ගෙවුණු සමය
මල් නොපිපි සමය
දැන් අමතකය
චෙරි ගස පැමිණ ජනේලය ළඟට
තට්‍ටු කර-නොකර යන ගමන දැක
කවිය; ඔබේ වචන සාත්තුව
ආතුරව සිටි අයගේ මුවට මන්දස්මිත නංවන

'ඔබේ ලෝකය
හිතාගන්න බැරි තරම්
සුවිසල්ද? ගැඹුරුද

එසේ නැතිනම්
මට නො තේරෙන තරමට
ප‍ටුද? අඳුරුද? පාළුද?'

-රතු හැඳ හුදෙකලාව කෙතේ වෙහෙසෙන ගෙවිලියට | දහ නව වැනි කවිය
ඩකස්....ඩකස්.....
මම දැන් දුම්රියේ ගමනක
අත්ල පුච්චන චායි වීදුරුවක් දරාගෙන
ටර්බන අඳින ඉන්දියානු පිරිමින්
උඩු රවුල් කරකවමින් කකුල් පද්දන

ගංගා කාවේරි දුම්රියේ කවුළුවෙන්
දම් පාට අහසක් බලන්නමයි
මට බල කෙරෙන
වචන චිත්‍ර කර පාට වක්කරන
අච්චුවක් ඔබ කොහෙන් ගත්තාද
කියනු කොපමණ මිල වීද?

'ඉගෝර්
පිස්සු රුසියෙකි
වැඩි කතා වැඩි සිනා නැත්තෙකි'
-ඉගෝර් නම් පිස්සු රුස්සා හෙවත් මගේ පාපැදි ගමන් සගයා | තිස්තුන් වැනි කවිය
පාපැදියක, සුළං කපා ඉගිලෙමි
තනි අතින්, ඉගෝර් ඔබේ හිසකෙස් අල්ලමි
රයින් ගඟ අහා! ඒ කුමක්ද? නොදැන විස්මයට පත් වෙමි

'රයින් ගඟබඩ පාළු වනමං
කුඩා විල්, ලඳුගුල්ම, කෙත්බිම්
කතා පොතකින් හැලී වන මැද'

-තිස්තුන් වැනි කවිය

 

අහා! ඒ රමණීය යෙදුම
කතා පොතකින් හැලුණු විල්-ලඳුගුල්ම-කෙත්බිම්
චලන චිත්‍රෙක පණ පිහි‍ටුවන
ටකස්! ගා කැඩී කුඩා කෝ‍ටු කැබලි
වනය දෙබෑ කරන්නට සිතා දුවන සා පොව්වන
හැර දමා කෝම එන්නද කවි පොතකින් එළියට

'සබඳ මම
පාරාදීසයක නො වෙසෙමි.
එර්දියෙන් දිය දෙබෑකරගෙන,
අහස විදගෙන
නො සරමි'

-සබඳ මම | තිස් අට හෙවත් අවසන් කවිය

ගැස්සී මගේ සුවබර ජීවිතය
ඔබේ සපත්තුවට බැස ගමනේ යමි
නෙළූ කැකුළු කවි පිබිදී ඇති සැටි දකිමි
පිනි ඉසින්නට ඉක්මන් නොවූවත්
අලංකෘත යැයි ගිරි මුදුනකට නැඟ
හඬගා කියමි

එම්බා කවිය; තොප විස්මය නිෂ්පාදනය කළ
මේ කුහුඹු වැනුම ම'විසින් නිෂ්පාදනය කළ
තබමි 'කැෆ්කියානු වංකගිරිය සහ තවත් සංචාරක කවි' ළඟම•
කාංචනා අමිලානි | 2018•
පුවත්පත් සබැඳිය

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

ටැංකිගත

577e488313b3549cb58a8310bf42fced

මා පීනමින් සිටි ආර කුමක්දැයි
විමසා එවූ ලිපිය ලැබුණි
ස්තූතියි! කිසි විශේෂයක් නැති මාළුවකු දු‍ටුවාට

ඒත් මම, මට අයිති නැති ටැංකියක පීනන
රතු කරමලුන් හා වරල් සසඳන
ටෑන්ක් ක්ලීනර්ගෙන් 'ආදරේ පාට' අහන
ෆයිටර්වරුන්ගෙන් ඇති වෙන්න කෙ‍ටුම් ලබන
මේ විසුළු සහගත ජීවිතය
කරන්ට් වද්දාගෙන අවසන් කරගන්න හිතෙන

ඒ අතර,
කුමන ආරට පීනන්නෙදැයි
අසා එවන

මාළු කෑම පැකට් දැක පිළිකුලෙන් වරල් ගස්සන
හොදි නොගෑවුණ බත් ඇට හඹා යන
ටැංකිගත සිරකාර මාළුවා මම
ඔක්සිජන් ටැංකියක නිකරුණේ කල් ගෙවන
කරන්ට් ලීක් වී මරණය සිදු වෙතැයි අදහන

නැවතත්, ලැජ්ජා නැතිව
කුමන ආරට  පීනන්නේදැයි
අසා එවන
මම නිතර ළය ආරට පිහිනන
කවදා හෝ කරන්ට් වද්දාගෙන
ටැංකියක මිය යන

11-19

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

“ක්ලාරයි ඇගේ මල්ලියි” අපේ ළමයින්ට විස්මලන්තයක්

clara

බාල්ඩුයින් පෝනියා ගැන මට මුලින් තිබ්බෙ අපැහැදීමක්. හැබැයි උගේ නම අපූරුයි කියනෙක නම් පොඩ්ඩක්වත් අමතක කරන්න බෑ. 'බාල්ඩුයින්' කියලා ළමයකුට වුණත් දාන්න යසයි කියලයි ඊළඟට මම හිතුවා. ඒත් පෝනියෙකුගේ නමක් ළමයෙකුට දාන එකට ක්ලාරයි, එයාගෙ මල්ලියි මොනවා කියයිද මන්දා! බාග වෙලාවට එයාලා කියාවි 'මොනවා? පෝනියෙකුගේ නමක් ළමයෙකුට දාන්න? කියලා'. තවත් සමහර විට කියාවි ' ඒක නම් හරි අපූරු අදහසක්' කියලා. කොහොම වුණත්, මට අනවශ්‍ය අවධානමක් ගන්න ඕන වුණේ නෑ. ඔය අතරේ ක්ලාරා දිව්වා ගේ ඇතුළට. ඊළඟට ක්ලාරගෙ මල්ලි ඒ පස්සෙන් නැට්ටක් වගේ දිව්වා. ආං... ඒ පාර කවුද පිදුරු තොප්පියක් කනවලු. යස්ස වැඩක්නෙ ඉතිං!! පිදුරු තොප්පි කන කෑමක්යැ! මට ආයෙත් පුදුම වෙන්න සිද්ධ වුණා. මෙහෙම ගිහින් අද දවස ඇතුළට විසි-තිස් පාරකට වඩා පුදුම වෙන්න වෙයිදා මන්දා කියන සිතුවිල්ලෙන්ම, මා අයිස් වගේ සීතල වුණා.
'ක්ලාරා මේ අහන්න, පිදුරු තොප්පි රස ද?'
මං ක්ලාරහෙන් ඇහුවෙ නුවමනා ප්‍රශ්නයක් ද මන්දා. ක්ලාරා ඇඟිල්ලක් කටේ ගහගෙන කල්පනාවට වැ‍ටුණා. මම ක්ලාරගෙ මල්ලි දිහාවටත් හැරුණා. එයා ඊට එහා හාදයෙක් පාටයි. එයා ඇගිල්ල කටේ ගහන් ඉන්න ක්ලාරා දිහා බලන් ඉන්න පටන් ගත්තා.
'අක්කේ!! පිදුරු තොප්පි රස ද?'
ක්ලාරා අන්තිමට නිගමනේකට ආවා. එයා ඇඟිල්ල කටෙන් එළියට අරන් උත්තරයක් දෙන්න හිතාගෙන, මගේ පැත්තට හැරුණා. ඊට පස්සේ ඉතා ම ආචාරශීලීව කිව්වේ මෙච්චරයි. එක කෙටි වාක්‍යය යි.
'අනේ මම දන්නෑ'
'මටයි, මගේ අක්කා ක්ලාරාට යි පළමු වතාවට බාල්ඩුයින් පෝනියා මුණ ගැහුණේ ඕලන්දෙදී.
ඒක සිද්ධ වුණේ මෙහෙම යි. මං ඔයාලට අකුරක් නෑර විස්තර කරන්නම්'
ඔන්න ඔහොමයි කතාව පටන් ගන්නේ. මේ 'මමයි මගේ අක්කා ක්ලාරායි' කතා මාලාවේ තෙවැන්න 'පිදුරු තොප්පි සහ ගිම්හාන නිවාඩුව' අපිව බාල්ඩුයින් පෝනියගේ ලෝකයට අතෑරලා දාන හැටියි. හැබෑටම ළමා කතා කියවන්නේ ළමයින්ට වඩා වැඩිහිටියන් ද කියලා සාධාරණ සැකයකුත් මට ඇති වුණා. ඒ මොකද, වැඩිහිටියෙක් වුණ මම, ඒ ස්වල්ප විනෝදයක් ලබමින් හිටිය නිසයි. දේවිකා වඩිගමංගාව ළඟ තිබෙන නොනැසෙන ළමයාගේ ළමා විනෝදය තමයි මෙහෙම වයස් සීමාවකින් විනිර්මුක්තවම හැමෝටම ලබා දෙන්නේ. ඊළඟට මේ සූක්ෂ්ම විනෝදය ග්‍රහණය කර ගන්න, පොඩිහිටියා පැත්තට හැරුණහම, අර කලින් ආපු නිගමනය වැ‍රැදියි කියලත් හිතෙන්න පටන් ගන්නවා. ඒත්, තීරණ දෙකක් අතරමැද තව දුරටත් මට ජීවත් වෙන්න බෑ. ඝන බැම්මෙන් බැඳුණ වර්ණවත් අලුත් පොතත් එක්ක මම හිතුවා යම් තීරණේකට එන්න. ඒ තීරණය පොත නොකියවූ අයගේ කියැවීමට සුළු තල්ලුවක් වේවි කියලත් මම හිතනවා.
සිංහල සාහිත්‍යයට, පරිවර්තිත ළමා සාහිත්‍යයේ ආලෝකය නිතරම ලැබුණා. ඒත්, බොහෝ වෙලාවට මුල් පොතෙන් කළ සිංහල පරිවර්තන, සිංහල පාඨකයාගෙ අතට ලැබෙනවා අඩුයි. ඔවුන්ගේ අතට එන්නේ දෙවැනි සහ තෙවැනි භාෂාත්මක පරිවර්තනයි. මේ නිසා, රස හීන වීමේ අවධානමකුත් තියෙනවා. දේවිකා වඩිගමංගාව ගෙ 'මමයි මගේ අක්කා ක්ලාරා යි' පරිවර්තනය වෙන්නේ එවන් වාතාවරණයකයි. ඈ මේ සියලු පොත් සිංහලට පරිවර්තනය කරන්නේ, මුල් ජර්මන් බසින්. ජර්මන්-සිංහල ළමා සාහිත්‍ය පාලමක් හැදීම ගැන මීට කලින් කවුරුවත් දැඩිව හිතලා තිබ්බෙ නෑ. ඉතා ම කලාතුරකින්, ජර්මන් භාෂා කෘති සිංහලට පරිවර්තනය වෙනවා. මේ දුර්ලභ අවස්ථාව දේවිකා වඩිගමංගාව මුලින්ම තමන්ගෙ අතට ගන්නවා. ඊළඟට, අවශේෂ ළමා රසිකයාට එය පිරිනමනවා.
ඒ අතරේ වලිගය කොඩියක් වගේ ඉහළටම උස්සගෙන, බාල්ඩුයින් පෝනියා එහේ-මෙහේ පනිනවා. උරුවම් බානවා. 'ඒයි මේ...' කියලා තොල් උල් කරගෙන, මාව කතාවට අල්ල ගන්න හදනවා. මම වැඩිහිටියෙක්. මේ වගේ ළමා කතාවක ඉන්න පෝනියෙක් එක්ක මට මොන කතාවක්ද?
'ඔය කිව්වට එයාගෙ හිත උණු වෙයි!'
බාල්ඩුයින් පෝනියා එහෙම මතුරමින් 'ටක ටකස්' සද්දෙන් අපේ කන්තෝරුව ඉස්සරහිනුත් ඇවිදින්න පටන් ගන්නවා. දැන් මගේ හිත උණු වීමේ අවධානමකට ලක් වෙලා, අතීරණාත්මකව බලාගෙන ඉන්නවා. ඒ පාර 'කසිමියර්' ඇවිල්ලා, තමන්ගේ බෙල්ලේ බැඳලා තියෙන සීනුව හොලවන්න ගන්නවා. තමන්ගේ නැට්ට සාරි පොටක් වගේ ඇඟ වටේ ඔතාගෙන, බිම වාඩි වෙනවා. ඊ ළඟට ආවේ බූල් සපිරි 'ස්නූ‍ෆි'. එයාලට කියන්න තිබ්බෙත් එක වාක්‍යය යි.
'අපිව ඕලන්දෙ එක්ක ගියේ නෑ ඒයි'
මේක හරියට සත්තු එක්ක කතා කරන රහස දැනගත්තා වගේ වැඩක් වුණානේ. අවංකවම කිව්වොත් මට 'කසිමියර්' ගෙ නමටත් හිත ගියා. පංකාදු නම. මට නමක් කලින්ම දාලා තිබුණේ නැතිනම්, මට වුණත් කසිමියර් කියන නම ගැළපෙනවා. ක්ලාරලා කසිමියර්-ස්නූ‍ෆි යුවළ මේ ගමනට එක්ක නොගියේ 'මේ වගේ ගමන් ගියහම, එයාලාගෙන් කරදර නිසා'. ඒත් මට හිතක් තිබ්බෙ නෑ, ඒක කියලා සුනඛ-බළල් මිතුරන්ගෙ ජීවිතේ සාමයට තර්ජනයක් වෙන්න.
ඕලන්දෙ ගිම්හානෙට අහු වුණ ළමයින්, රතු තක්කාලි ගෙඩි දෙකක් වගේ වුණ නිසා, අම්මා හිතුවා ඒ අයට පිදුරු තොප්පි අරන් දෙන්න. අම්මයි-තාත්තයි එයාලා දෙන්නටත් පිදුරු තොප්පි දෙකක් ගත්තා. පිදුරු තොප්පි ගත්ත තැන කඩේ උන්නු පෝනියා ලොකු දත් පෙන්නලා හිනා වුණායින් තමයි, වැඩේ නරක අතට හැරුණේ. ළඟට ගියා විතරයි කපටි පෝනියා ක්ලාරගෙ මල්ලිගෙ පිදුරු තොප්පිය 'හබුං කටයි-බත් දෙකටයි' කියලා කාලා දැම්මා.
'මොකක්ද ඒ කරපු කැත වැඩේ' පෝනියා වගේ වගක් නැතිව ඔහේ හිටගෙන හිටියා. ඊළඟට එයා තමන්ගෙ අක්කා ළඟට දිව්වේ නඩුව කියන්න. 'ක්ලාරා....පෝනියෙක් මගේ ඔළුවෙ තිබුණු තොප්පිය කෑවා!'
ක්ලාරා, ඔය කිසි දෙයක් ආවාට-ගියාට පිළිගන්න සැම්පලේ කෙනෙක් නෙවෙයිනේ. එයාට ඕන වුණා පෝනියව දකින්න. පෝනියා හිටියේ කල්පනාකාරීව. තවත් පිදුරු තොප්පියක් තමන්ගෙ දෙපතුළ ළඟට එනවා බලාගෙන ඉන්න එකේ තියෙන්නෙ මොන තරම් විනෝදයක්ද? ඒත් පෝනියට කන්න ලැබුණේ පිදුරු තොප්පියෙන් බාගයයි. ඊළඟට ක්ලාරගෙ තාත්තගෙ නොසැලකිල්ල නිසා පෝනියට තවත් පිදුරු තොප්පියක් ලැබුණා. ඊ ළඟට පිදුරු තොප්පි අලාබෙට ක්ලාරටයි, එයාගෙ මල්ලිටයි මුළු නිවාඩු කාලෙම පිටේ යන්න යස පෝනියෙක් හම්බ වුණා.
බාල්ඩුයින් පෝනියා හිස නවාගෙන ඉන්න අතරේ, පරිවර්තිකාව ඇගේ ළමා කාලය ගැන කියනවා. තාත්තා තමන්ට කුඩා කළ කියා දුන්න, 'එක් වියතාගේ අපූරු කතාන්දරය' කෙටියෙන් කියනවා. තාත්තා තමන්ට කතා ගොතා කියන්න දිරි දුන් හැටි කියන විට, ඇගේ දෑසෙන් නික්මෙන එළියෙන් දැන් සභා ගැබ එළිය වෙනවා. 'යකාගේ මලක්' ලියූ පියල් උදය සමරවීර, පරිවර්තිකාවට එහා පු‍ටුවේ ඉන්නෙ මද හිනාවෙන්. ඊ ළඟට ඈ පොතේ පරිච්ඡේදයක් කියවනවා. සභාවේ සිනා, මද සිනා, කොක්සන් නැ‍ඟෙනවා. එතකොට ඉදිරි පේළියේ වාඩිවෙලා ඉන්න කුඩාවුන් ගේ ඇස්වලින්, කලින් කියපු ආලෝකය විහිදෙනවා මට පේන්න ගන්නවා.
ළමා ලෝකය තේරුම් ගැනීම තරම් අමාරු දෙයක් තවත් තියෙනවද කියන සිතුවිල්ලෙන් වැඩිහිටියන් ගේ ලෝකය හදිසියේම කුඩා වෙන්න පටන් ගන්නවා. මම ඒ කුඩා ලෝකයේ විස්මලන්තයට ගිය ඇලිස් වගේ තවත් කුඩා වෙනවා.
පෝනි හටන පටන් ගත්ත නිසා, මට ආයෙත් ඕලන්දෙට යන්න වුණා. එතකොටම පු‍ටුවක් කරේ තියාගෙන ක්ලාරයි, ක්ලාරගෙ මල්ලියි තානායමෙන් එළියට බහිනවා. තානායමේ සේවකයා ඇවිත් පු‍ටුව පැහැර ගත්ත නිසා, ක්ලාරා පෝනියා ගැට ගහලා තියෙන ගහට නඟිනවා. හැබැයි පනින්නෙ පෝනියගේ ඇගට වුණාට වැටෙන්නෙ බිමට. ඊළඟට තවත් උපක්‍රම. අන්තිමේදී මැලියම් ගාපු ගෝනියකුත් පෝනියගේ පිටේ ඇලෙව්වා. ඒ තමයි පෝනි හටනෙ අවසානේ.
'අපිවත් ඕලන්දෙට එක්ක ගියා නම් ඔහොම වෙන්නෑ.' කසිමියර් මුක්කන් හඬින් කිව්වෙ, තමන්ගෙ බළල් කපටිකම හංගගෙන. මට බෑ බළලුන්ට ඇහුම්කන් දෙන්න. ඒත්, මේ අය එතකොටත් කන්තෝරුවේ මේසෙ යටටත් රිංගගෙන. ඔන්න ඒ අතරේ 'එක් වියතා'ත් කන්තෝරුවට ඇවිල්ලා. හැබැයි කිසි කතා-ලතාවක් නැතුවම දින දර්ශනයක් උඩට නැඟලා වාඩි වුණා. 'හා...හොඳයි. එහෙනම් ඔහෙත් ඇවිල්ලා'. මට එහෙම නොකියා බැරි වුණා. එක් වියතා හූම් නොකියා ඔළුව වැනුවා. මමයි, මගේ අක්කා ක්ලාරායි පොතේ තුන් වැන්නේ පුංචි කතා අටක් තියෙනවා. හැම පුංචි කතාවක් ඇතුළේම මදියි නොකියන්න හිනා සද්දත් තියෙනවා. මේ හිනා සද්ද පොතක් ඇතුළෙන් ඇහෙන්න සැලැස්වීමේ කටයුත්ත ලේසි නැති බව අවධාරණය කරන්න ඕනා. ඝන බැම්මෙන් බැඳලා, වර්ණ පින්තූර එක්ක ඉදිරිපත් කරලා තියෙන පොතේ සැකැස්ම, හරි ම සිත් ඇදගන්නා සුළුයි. ලාබ ළමා කතා පොත් අතරේ, මේ වගේ සාරවත් ළමා පොත් ඉතා ම ඉහළ තැනක ස්ථානගත වෙන්න ඕනා. මේ කතා මාලාවේ පළමු පොත් යුගළට 2018 රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන උළෙලේ හොඳ ම පරිවර්තිත ළමා සාහිත්‍ය කෘතියට හිමි සම්මානය ලැබුණා. ඒ අගය කිරීම ළමයින්ටයි කියලයි මම හිතන්නේ.
ක්ලාරයි, එයාගෙ මල්ලියි හොල්මන් සෙල්ලම් කරනකොට, කසිමියර්-ස්නූ‍ෆි දෙන්නා ගෙදර උන්නා. හා...හොඳයි එහෙනම් එයාලට තිබුණනේ ඒ අක්කා-මලෝ දෙන්නව හොඳට බලාගන්න. කසිමියර්ගෙන් ඒ ගැන ඇහුවහම, එයා කන්පට ගසලා, නැට්ට ලෙවකන්න වුණා. ස්නූ‍ෆි හීන් සද්දෙන් කිවිසුම් අරින්න වුණා. 'හා...එහෙනම් ඒකත් කමක් නෑ, ඔහේලා දෙන්නට තිබ්බනේ ඇපල් කෑමේ තර‍ගෙ නවත්තන්න.'. මම හිතන්නේ කසිමියර්-ස්නූ‍ෆි තාවකාලික බිහිරිභාවයට පත් වෙලා. 'එක් වියතා' ඒ පාර නම් ඇහැක් ඉඟි මරලා හිනා වුණා. 'එතකොට ශක්තිවන්තයා කවුද බලන්න, අම්මගෙ රෙදි වැල ගලවලා අරන් කඹ ඇඳලා කොදු කඩා ගන්නකොට, ඔහෙලා කොහෙද හිටියේ?', 'පිළිවෙළට ගේ තියාගන්න ඕන කියලා අස් කරලා, අම්මගෙ මාලෙ සිගරට් අළු බඳුනෙන් අරන්, අම්මගේ අත් බෑගයට දැම්ම වෙලාවේ කොහෙද හිටියේ? ඒ පාර කසිමියර් ඤාව්! දෙකක් කිව්වා. ස්නූ‍ෆි බුහ්! හතරක් කිව්වා. යසයි වැඩේ! මට හිතුණා.
ක්ලාරා බටකොළ ආච්චිට ඇඳපු එකයි, ක්ලාරගෙ මල්ලි චීනෙක් වෙච්ච හැටියි කියන්නයි කියලා කසිමියර් ඒ පාර නහයෙන් අඬන්න පටන් අරන්. ස්නූ‍ෆිට තියෙන්නෙ වෙන ඉල්ලීමක්. ක්ලාරයි-මල්ලියි අම්මගෙයි තාත්තගෙයි සපත්තු පොලිෂ් කරපු හැටි කියන්න කියලයි එයා කියන්නේ.
'ක්ලාරා, ගෙදර බිමට පැපොල වගේ බෝවෙන ලෙඩක් හැදෙන්න පුළුවන්ද?'
ඔන්න එතකොට 'එක් වියතා' ආයෙත් අතකින් කට වහගෙන හිනා වෙනවා.
'ඔයාට චීනෙක් වෙන්න ඕනැද, එපාද?' ඒ ප්‍රශ්නෙට කසිමියර් බළල් හිනාවක් පෑවා. සත්තු එක්ක කතා කරන රහස දැනගත්තා කියලා හිතුණට, කසිමියර්ගෙ හිනාවෙ තේරුම නම් මට කිසි ම වෙලාවක වටහා ගන්න පුළුවන් වුණේ නෑ. අන්තිමට දේවිකා වඩිගමංගාව ඇවිල්ලා හීන් හිනාවෙන් කැලැන්ඩරේ උඩ වාඩි වෙලා හිටපු 'එක් වියතාව' එක්කගෙන ගියා. එක් වියතාත් හූම් නැතිව ඈත් එක්ක යන්න ගියා.

 

කාංචනා අමිලානි
පුවත්පත් සබැඳිය

ප්‍රතිචාර

comments

Powered by Facebook Comments

Continue reading

prev posts

Hit Counter provided by professional seo company
twitter-widget.com